Borik Asit Üretim Atığı Olan Borjipsin Yapı Sanayinde Değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, KİMYA MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Kübra Kunt

Danışman: Emek Derun

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Ülkemiz Dünya bor rezervinin %72.1'ine sahiptir. En önemli bor mineralleri diğer bor ürünlerinin ve boratların üretiminde hammadde olarak kullanılmaları nedeniyle kolemanit, üleksit ve boraks mineralleridir. Bu mineraller kullanılarak diğer ürünlerin üretildiği proseslerde bor içeren atıklar oluşmaktadır. Üretim tesislerinin yakınlarındaki atık havuzlarında depolanan bu atıklar çevre kirliliğine yol açmaktadırlar. Ayrıca oluşan atıkların depolanması ekonomik açıdan da problem oluşturmaktadır. Bu nedenle atıkların değerlendirilmesi ekolojik ve ekonomik açıdan oldukça önemlidir. Borjips, borik asit üretimi sırasında kolemanit ve sülfürik asitin reaksiyonu sonucunda oluşan ve bor içeren bir atıktır. Oluşan bu atığın çimento üretiminde değerlendirilmesi, çimento üretim maliyetinin azaltılması, toprak ve yeraltı sularının kirlenmesinin önlenmesi açısından önemlidir. Yapılan yüksek lisans tez çalışmasında klinker ve borjips kullanılarak farklı oranlarda borjips içeren (%0, 1, 3, 5, 7 ve 10) ve farklı su/binder oranlarında (0.50, 0.45 ve 0.40) çimento harçları hazırlanmıştır. Hazırlanan harçlara yayılma tablası, birim ağırlık, priz süresi deneyleri uygulanmıştır. Borjips ilavesinin eğilme ve basınç dayanımı, su emme gibi özelliklere etkisi incelenmiştir. Numunelerin 3, 7 ve 28 günlük eğilme ve basınç dayanımları ölçülmüştür. En yüksek dayanımın elde edildiği borjips oranı belirlenerek, belirlenen oranda hava sürükleyici, priz hızlandırıcı ve süper akışkanlaştırıcı katkı maddeleri kullanılmıştır. Ayrıca en yüksek dayanımın elde edildiği karışımın MgSO4 durabilitesini belirlemek amacıyla 15, 30 ve 45 gün boyunca MgSO4 çözeltisinde kürlenen numunelerin kütle değişimleri ile eğilme ve basınç dayanımları eşit süre suda kürlenen numunelerle karşılaştırılmıştır. Hazırlanan tüm numunelerin karakterizasyonu XRD ile yapılmıştır.