EKSENEL YÜKLÜ BETONARME KOLONLARDA DAYANIM AZALTMA KATSAYISININ İNCELENMESİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, İnşaat Fakültesi, İnşaat Mühendisliği Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Nurettin Bağın
Danışman: Sema Alacalı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yapısal sistemlerin tasarımında malzeme özellikleri, eleman boyutları, yük gibi çok sayıda rastgele değişken göz önüne alınmaktadır ve bu rastgele değişkenlerin doğasında bulunan belirsizlikler, yapısal tasarımın da belirsizlikler ortamında gerçekleşmesine sebep olmaktadır. Betonarme elemanların limit durumlara göre tasarımında söz konusu belirsizliklerin göz önüne alınabilmesi ve yapısal güvenilirliğin belirlenebilmesi amacıyla yönetmeliklerde, malzeme dayanımları ve yüklere ilişkin güvenlik katsayıları kullanılmaktadır. ACI 318-19 yönetmeliğinde, betonarme yapıların tasarımında belirli bir hedef güvenilirlik indeksine (β) karşılık gelen bir dayanım azaltma katsayısı (ϕ) tanımlanmıştır. Bu katsayı, eksenel yük etkisindeki spiral etriyeli betonarme kolonlar için 0.75 ve diğer tip yanal donatılı betonarme kolonlar için 0.65 olarak önerilmiştir. Bu çalışma kapsamında literatürdeki deneysel çalışmalardan elde edilmiş eksenel yük etkisindeki dairesel kesitli spiral yanal donatılı ve dikdörtgen kesitli etriyeli betonarme kolonlar için dayanım azaltma katsayıları, olasılıksal bir yöntem olan ikinci moment yaklaşımı kullanılarak ayrı ayrı hesaplanmıştır. Belirli hedef güvenilirlik indeksleri ve performans fonksiyonunu oluşturan rastgele değişkenlere ilişkin varyasyon katsayılarının farklı değerleri için elde edilen ϕ değerleri, ACI 318-19'da önerilen değerlerle karşılaştırılmıştır. Dayanım azaltma katsayısı değerleri normal dayanımlı betondan (NDB) üretilmiş kolonlar ve yüksek dayanımlı betondan (YDB) üretilmiş kolonlar için ayrı ayrı hesaplanmış; bu amaçla beton dayanımının ϕ dayanım azaltma katsayıları üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Ayrıca dayanım azaltma katsayısının performans fonksiyonunu oluşturan rastgele değişkenlere göre değişimi de irdelenmiştir. Anahtar Kelimeler: Dayanım azaltma katsayısı, güvenilirlik indeksi, ACI 318-19, eksenel yük, betonarme kolon