Alüminyum alaşımlı elektrik motor kapaklarının yüksek basınçlı dökümünde yolluk ve proses optimizasyonu
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ONUR BALTA
Danışman: Ali Serdar Vanlı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada, yüksek basınçlı döküm yöntemi ile üretilen ve üretim sürecinde döküm hatalarının gözlemlendiği elektrik motoru kapaklarının üretim kalitesini artırmak amacıyla yapılan iyileştirme ve optimizasyon çalışmaları detaylı bir şekilde ele alınmıştır. Özellikle eski tasarımda sıklıkla karşılaşılan ve parçanın göbek kısmında oluşan çekinti porozitesi problemi, parçanın mekanik özelliklerini olumsuz yönde etkilemiş, bu da ürün ömrünün kısalmasına ve kullanım sırasında güvenilirlik sorunlarına neden olmuştur. Bu problemleri gidermek amacıyla süreçte kapsamlı bir analiz gerçekleştirilmiştir. Proses parametrelerinin yeniden değerlendirilmesinin yanı sıra, yolluk tasarımında yapılan değişiklikler, hava cepleri düzenlemeleri, chilvent eklemeleri ve kalıp içerisindeki soğutma sisteminin optimize edilmesi gibi çok yönlü iyileştirmelere gidilmiştir. Bu teknik düzenlemeler, döküm esnasındaki metal akışının daha dengeli hale gelmesini, hava tahliyesinin daha etkin bir şekilde sağlanmasını ve sıcaklık dağılımının daha homojen olmasını mümkün kılmıştır. Yapılan bu çalışmaların etkinliği, döküm simülasyon programı MagmaSoft yazılımı ile yapılan analizler sayesinde somut verilerle desteklenmiş ve iyileştirmelerin başarısı doğrulanmıştır. Simülasyon sonuçları, önceki tasarımlarda gözlemlenen sıcak bölgeler, akış bozuklukları ve gaz hapsolması gibi problemlerin yeni tasarım ve prosesle büyük ölçüde giderildiğini ortaya koymuştur. Bu optimizasyonlar uygulamaya alınmış gerekli revizyonlar gerçekleştirilmiştir. Sahada uygulanması sonucunda yapılan kalite kontrollerinde de olumlu sonuçlar elde edilmiş; hem ürün kalitesinde artış sağlanmış hem de hurda oranı önemli ölçüde düşürülmüştür. Sonuç olarak, bu çalışma döküm süreçlerinde yapılan teknik revizyonların, nihai ürünün dayanıklılığı, güvenilirliği ve üretim verimliliği üzerindeki olumlu etkilerini gözler önüne sermektedir. Bu bağlamda, benzer üretim süreçlerinde karşılaşılan sorunların çözümüne yönelik olarak yol gösterici niteliktedir.