Bilinçli seçimlerin yapı taşları: Sürdürülebilirlik bilincinin ekseninde sürdürülebilir tüketim kararlarının psikolojik yansımaları
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BELMA KIRVANOĞLU ALTIN
Danışman: İbrahim Kırçova
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZET BİLİNÇLİ SEÇİMLERİN YAPI TAŞLARI: SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK BİLİNCİNİN EKSENİNDE SÜRDÜRÜLEBİLİR TÜKETİM KARARLARININ PSİKOLOJİK YANSIMALARI Bu tez çalışması, tüketicilerin sürdürülebilir tüketim davranışlarını şekillendiren bilişsel ve duygusal faktörleri çok boyutlu bir perspektiften incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın problem alanı, özellikle gelişmekte olan ülkelerde kaynakların hızla tükenmesi, çevre kirliliği, toplumsal eşitsizlik, ekonomik dengesizlikler ve gelir eşitsizliklerinin artması gibi problemlerin bireysel tüketim tercihleriyle nasıl örtüştüğü sorusuna odaklanmaktadır. Bu çerçevede araştırmada, çevresel, sosyal ve ekonomik sürdürülebilirlik bilincinin sürdürülebilir tüketim davranışları üzerindeki etkileri ile algılanan tüketici etkinliğinin (ATE) kısmi aracılık rolü araştırılmış; ayrıca çevrimiçi alışverişin sürdürülebilir tüketim davranışları ile mutluluk, yaşam memnuniyeti ve öznel zindelik gibi iyi oluş boyutlarıyla ve tüketici suçluluğu ile olan ilişkilerde düzenleyici bir faktör olarak işlevi incelenmiştir. Bu bağlamda tez çalışması, çeşitli değişkenleri bir arada inceleyerek, sürdürülebilirlik odaklı tüketim kararlarının çok yönlü bir analizini sunmayı amaçlamaktadır. Böylece, bireylerin sürdürülebilir tüketim eğilimlerine ilişkin karmaşık dinamiklerin anlaşılması ve kuramsal yaklaşımlarla ilişkilendirilmesi hedeflenmiştir. Tez çalışmasının amaçları doğrultusunda farklı sosyoekonomik ve demografik özelliklere sahip katılımcılardan çevrimiçi anket yöntemiyle elde edilen nicel veri seti ve geliştirilen hipotezler yapısal eşitlik modellemesi (YEM) gibi çok değişkenli istatistiksel teknikler kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmada elde edilen bulgular, gelişmekte olan ülkelerde sürdürülebilirlik bilincinin hangi boyutlarda daha güçlü olduğunu ve tüketici davranışlarının çok boyutlu bir yaklaşımla incelenmesi gerektiğini göstermesi bakımından önem taşımaktadır. Anahtar Kelimeler: Sürdürülebilirlik Bilinci, Algılanan Tüketici Etkinliği, Çevrimiçi Alışveriş, Tüketici İyi Oluşu, Tüketici Suçluluğu