Tarihi yapılarda modern eklerin strüktürel analizi ve tersane istanbul projesi örneği

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MİMARLIK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BİLAL BÜYÜKBAYRAM

Danışman: Ali Osman Kuruşcu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, tarihi yapılar ile çağdaş eklerin bütünleşmesini mimari, işlevsel ve yapısal açıdan çok boyutlu olarak ele almaktadır. İlk olarak, tarihi yapıların korunması ve yeniden işlevlendirilmesi bağlamında çağdaş müdahalelerin gerekçeleri, mimari etkileri ve tasarım stratejileri değerlendirilmiştir. Ulusal ve uluslararası literatürde yer alan 14 çağdaş ek yapı örneği incelenerek, ek yapıların konumlanma biçimi, form ilişkisi, strüktürel sistem uyumu ve malzeme tercihleri üzerinden tipolojik bir sınıflandırma yapılmıştır. Bu çerçevede çağdaş müdahalelerde karşılaşılan yapısal, mekânsal ve estetik sorunlara yönelik çözüm yaklaşımları analiz edilmiştir. Tersane İstanbul Projesi bu kuramsal çerçeveye yerel bir örnek olarak ele alınmış; proje sahasında gerçekleştirilen şantiye gözlemleri ve proje arşivinden elde edilen belgeler doğrultusunda Dökümhane (T5) Binası ve ona eklenen bodrum yapısı detaylı bir vaka çalışması olarak incelenmiştir. Yapının rölöve ve restorasyon süreçleri, çağdaş eklenti tasarımlarıyla birlikte plan, kesit ve birleşim detayları üzerinden değerlendirilmiş; mekânsal organizasyon, taşıyıcı sistem dönüşümü ve malzeme kararları ortaya konmuştur. Bodrum ek yapısının inşasında top-to bottom yöntemiyle mevcut yapı askıya alınarak korunmuş, bu teknik hem tarihi yapının zarar görmesini engellemiş hem de çağdaş işlevlerin alana entegrasyonuna olanak sağlamıştır. Çatı örtüsü ise restitüsyon verileri doğrultusunda, yapının özgün kimliğine saygı gösterilerek rekonstrüksiyon yöntemiyle yeniden tasarlanmıştır. Çalışma, tarihî yapılarla çağdaş müdahaleler arasındaki ilişkiye hem teorik hem uygulamalı katkı sunmakta, mimarlık alanında sürdürülebilir koruma ve yeniden kullanım stratejilerine dair özgün bir değerlendirme ortaya koymaktadır.