Erzincan İli, Kemaliye İlçesi, Akçalı (Sosik) Köyü geleneksel konutlarının mimari özellikleri ve koruma sorunları


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MİMARLIK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: TUBA ÜNLÜ

Danışman: Aynur Çifci

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Akçalı (Sosik) Köyü, Türkiye'nin Doğu Anadolu Bölgesi'nde bulunan Erzincan İli, Kemaliye İlçesi'ne bağlı bir kırsal yerleşimdir. Günümüzde çiftçilik yaparak düzenli olarak yaşayan birkaç aile dışında, yaz aylarında genellikle köyün yaşlı ve emekli nüfusu tarafından geçici ikamet olarak kullanılmaktadır. Sosyo-ekonomik nedenlerle oluşan terk ve bakımsızlık kaynaklı bozulmalar, dış hava koşulları ile kullanıcı kaynaklı niteliksiz onarım / müdahaleler dokuda fiziksel olarak çeşitli koruma sorunlarına yol açmıştır. Kemaliye kırsalının özgün bir parçası olan Akçalı daha önce mimari açıdan belgelenmemiş ve yasal olarak yerleşme tümüyle koruma altına alınmamıştır. Bu nedenle mimari koruma alanında yapılan bu yüksek lisans çalışması ile daha fazla mimari kayıp vermeden bu geleneksel yerleşmenin belgelenmesi ve koruma yaklaşım önerilerinin geliştirilmesi hedeflenmiştir. Tezin giriş bölümünde literatür özeti, tezin amacı ve hipotez başlıklarına yer verilmiştir. İkinci bölümde Akçalı (Sosik) Köyü'nün tarihsel gelişimi, coğrafi ve fiziksel özellikleri ile sosyal ve ekonomik yapısı incelenmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde yerleşimin doku analizleri metin eşliğindeki grafikler yardımıyla aktarılmıştır. Dördüncü bölümünde köydeki geleneksel konutların mimari özellikleri yapı-parsel-sokak ilişkisi, plan ve cephe özellikleri ve yapım sistemi olarak dört başlıkta incelenmiştir. Yerleşimdeki 11 adet konut mimari açıdan ayrıntılı olarak belgelenmiş ve 1/100 ve 1/150 ölçekli teknik çizimleri yapılmıştır. Beşinci bölümde ise tespit edilen koruma sorunları nedenlerine göre sınıflandırılarak, başlıklar altında aktarılmıştır. Sonuç bölümünde ise koruma sorunlarına yönelik çözüm önerileri geliştirilmiştir.