Mimari kültürel mirasın perakende odaklı dönüşümünün tipolojik değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, -, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İREM ERŞAN ÖZÇİFÇİ
Danışman: Kunter Manisa
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Hızlı değişen dünyada kimi yapılar fiziksel ömürlerini doldurmadan işlevsel ömürlerini doldukları için âtıl kalmaktadır. Terk edilen bu yapıların yeniden kullanımının yerel ölçekten başlayarak küresel ölçeğe kadar etkili ve ekonomik bir strateji olarak değerlendirilmesi gerekmektedir. Mevcut yapıların yeni işlevler için dönüştürülmesi yeni bir olgu değildir, kullanım dönüşümüne teorik yaklaşım 19. yüzyılda ortaya çıkmıştır. Bir yapının saklı değerlerinin ortaya çıkarılarak yeniden istihdam edilmesi anlamına gelen "kullanım dönüşümü", mevcut yapının modern ihtiyaçlar doğrultusunda dönüştülerek kullanılmaya devam etmesi sağlayan, günümüzün en önemli koruma uygulamalarından biridir. Kullanım dönüşümü için yapının konumunun, tarihi ve kültürel değerlerinin iyi anlaşılması çok önemlidir. Yapı üzerinde alınacak tüm mimari kararlar öncesinde kültürel ve sosyal geçmişi analiz edilmeli, mevcut potansiyeli ortaya çıkarılmalı ve yapı çevresi ile bir bütün olarak değerlendirilmelidir. Yerel halk kentin geçmişini temsil eden eski yapılara karşı duygusal davranmaktadır. Bu nedenle yapının sahip olduğu değerlere ve karakterine zarar verilmeden dönüşümün tamamlanması, yeni işlevinin kent kültüründe kabul görmesi ve kullanıcıların ihtiyaçlarına en iyi düzeyde karşılık verebilmesi hedeflenmelidir. Tarihi doku içerisinde yer alan, işlevini kaybetmiş binaların birçoğu günümüzde ticari amaçla kullanılmaktadır. Günümüz rekabetçi piyasasında diğer markalardan farklılaşmak isteyen bazı markalar, mağazaları için tarihi binalarda yer bulmak istemektedir. Bu araştırma, kültür mirasına ait bir tarihi yapının perakende amaçlı kullanımı ile saygılı bir kullanım dönüşümü uygulaması arasında bir denge arayışına cevap aramaktadır. Tez kapsamında kullanım dönüşümü uygulamaları farklı yapı tipolojileri üzerinden incelenerek; yapının konumu, tarihi ve mimari değeri, özgün karakteri ve tasarımı keşfedilerek, mekânın ruhunun korunması ile kullanımının dönüştürülmesine odaklanılmaktadır. Çalışmanın devamında, yapı tipolojilerine ait perakende dönüşüm örneklerinin, seçili projeler yardımıyla perakende ve kültür mirası açılarından faydaları ve tehditleri incelenmiştir.