KENTSEL SANAT BAĞLAMINDA DİSİPLİNLERARASI İLİŞKİLER: GRAFİTİ, SOKAK SANATI VE KENT TEMELLİ UYGULAMALAR

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sanat ve Tasarım Anasanat Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KUBİLAY ATAMER

Danışman: Ayça Tufan Baknalı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kamusal alan içerisinde varlığını sürdüren kent sanatı, pek çok farklı disiplinin ve yöntemin kapsandığı geniş bir alan olarak karşımıza çıkar. İçerisinde yer aldığı coğrafyanın sosyal, ekonomik, politik ve kültürel gerçeklerinden etkilenebilen ve bunu dışarıya yansıtabilen kent sanatı, var olduğu kent içerisinde yaşayan toplum ile istemli veya istemsizce etkileşim halindedir. Grafiti ve sokak sanatı, bugün kent temelli sanatsal uygulamaların en baskın türleri olarak varlığını sürdürüyor. Teknik ve ifade yöntemleri göz önüne alındığında, kökeni primitif dönemlere kadar uzanan uygulama biçimleri olarak ortaya çıkar. Kolektif yaşam içerisinde kendi varlığını imgeler aracılığı ile göstermeye dayanan ve motivasyonunu kent hayatından alan grafiti ve sokak sanatı, bugünkü kimliğini modernizm sonrasında kazanmıştır. Tarihsel süreç içerisinde çeşitli sanat akımlarından etkilenerek biçimsel ve bağlamsal çeşitlilik göstermiş, etki alanını genişletmiştir. Öncelikle; kent, kamusal alan & mekân ve kentsel sanat kavramlarının tartışıldığı bu çalışmada, günümüzde kentsel sanatın en dinamik ve kendini güncelleyen biçimleri olarak grafiti, sokak sanatı ve mural sanat, çıkış ve kırılma noktaları ele alınarak çeşitli örnekleri üzerinden incelenmiş, bu üç ifade yöntemi arasındaki belirsizlikler, benzerlikler ve farklılıklar üzerine odaklanılmıştır. Dış mekânda ortaya çıkan ve uygulama alanı genel itibariyle kamusal alan olan grafiti ve sokak sanatının geçirdiği dönüşümler sonucunda, bu alanda üretim yapanların steril iç mekanlarda yer edinmeleri ve çağdaş sanat piyasasıyla yakınlaşmaları, sebep ve sonuçlarıyla incelenmiş, grafiti, sokak sanatı ve ilhamını kent hayatından, sokaktan alan melez sanatsal ifade biçimlerinin birbiriyle ve beslendikleri alan olan kent ile ilişkisi ortaya konmaya çalışılmıştır.