Açık Planlı Bürolarda Aydınlatma Düzeninin Enerji Verimliliği Açısından Değerlendirilmesine Yönelik Bir Yaklaşım

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, Mimarlık Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Mehmet Soğukoğlu

Danışman: Leyla Öztürk

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Aydınlatma enerjisi yapıların elektrik enerjisi tüketiminde önemli rol oynar. Aydınlatma tasarım ölçütlerine ilişkin gereksinimlerin minimum enerji tüketimi ile karşılanmasında rol oynayan başlıca parametrelerin yüksek lamba verimi ve aydınlatma aygıtı geriverimi, aydınlatma kontrol sistemlerinin uygulanması olduğu bilgisi yaygındır. Buna karşılık aygıt yerleşim düzeni-aygıt ışık yeğinlik dağılımı-iç mimari düzenleme arasındaki ilişkinin enerji tüketimine etkisi araştırılmamıştır. Bu çalışmanın amacı EN 12464-1 standardında önerilen değerleri hacmin tüm kullanıcıları için sağlayan aygıt konumunun aygıt ışık yeğinlik dağılımı ve çalışma masası yerleşimine göre saptanmasında yararlanılabilecek bir yaklaşım geliştirmektir. Bu amaçla 24 kişilik açık planlı bir büro hacmi, beş farklı masa yerleşim düzeni, üç aydınlatma tipi, ışık yeğinlik dağılımları farklı on dokuz aydınlatma aygıtı ele alınmıştır. Araştırmanın ilk aşamasında her aygıt ve çalışma masası düzeni için (toplam 95 düzen) hedeflenen değerleri sağlayan aygıt konumu seçenekleri deneme ve yanılma yoluyla saptanmıştır. Ardından bu seçenekler kullanılan ışık akısı niceliğine dayalı enerji tüketimi bakımından karşılaştırılmış ve her düzen için en ekonomik seçenek belirlenmiştir. Enerji karşılaştırmasında her düzen için gereken toplam ışık akısı dikkate alınmıştır. En az ışık akısı ile görsel konfor gereksinimlerinin karşılandığı koşul en ekonomik durum kabul edilmiştir. Tüm aygıtlarda altılı ve dörtlü masa düzeninin ikili masa düzenine göre daha ekonomik olduğu ortaya çıkmıştır. Çalışmanın son aşamasında 95 duruma ait sonuçlar birbiriyle kıyaslanmış ve enerji kullanımı bakımından değerlendirilmiştir.