KÜLTÜREL MİRASI KULLANARAK OPTİMİZASYON TABANLI KÜLTÜR ROTASI YAKLAŞIMI
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, Sehir Bölge Plan.Böl, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Serap Çağla Öztürk
Danışman: Esin Özlem Aktuğlu Aktan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Farklı kültürlere olan ilginin günden güne artması seyahat faaliyetlerinin canlanmasına neden olmuştur. Turizm milletlerarası kültürel faaliyetleri yönlendiren dinamik bir araçtır. Toplumsal miras anlayışına dayanarak sosyal ve ekonomik kazanca yönelik uygulamalar geliştirir. Miras alanları ve ilişki kurduğu bileşenlerin başta insan kaynaklı tehditler olmak üzere tüm dünyadaki kontrolsüz gelişmeler nedeniyle risk altında olduğunu söylemek mümkündür. Pek çok toplumun benimsediği kitlesel turizm hareketlerinin son dönemlerde yaşanan küresel felaketler doğrultusunda farklı ilke ve stratejiler benimsenerek gerçekleşmesi öngörülmektedir. Doğal ve sosyo-kültürel çevrede olduğu gibi yapılı çevrenin de küresel tehditlerden etkilenmesi olasıdır. Dolayısıyla, uluslararası ve bölgesel düzeyde olduğu gibi kentsel mekânda da planlama, tasarım, koruma ve yönetim sorunları yeniden gündeme gelmektedir. Çalışmada bir kültür turizmi modeli olarak ulusal ve uluslararası ortamlarda yeni bir kavram olan kültür rotaları ele alınmıştır. Kültür rotaları mirası ve diğer unsurları kültürel denge içinde bir araya getirir. Günümüzde bir iletişim ve ulaşım aracı olan kültür rotaları mirası yalnızca maddi değil tüm yönleriyle kapsar. Çalışmanın amacı, kültür rotalarının işlevsel yönünü kullanarak bireysel turizm anlayışını desteklemek ve kentsel ölçekteki faaliyetlerde süre ve maliyeti en aza indirmeyi hedefleyen bir model önerisi sunmaktır. Her yaş grubundan insanın teknoloji ile ilişkisinin giderek güçlenmesi dijital teknolojiye her alanda erişebilme ihtiyacını doğurmuştur. Günlük hayatın tüm gereksinimleri teknolojik cihazlar aracılığıyla yönetilmektedir. Söz konusu durumdan mutlak pay alan kültür turizmi sektöründe bu ihtiyaca cevap vermek üzere sayıları hızla artan şekilde dijital platformlar geliştirilmektedir. Kitlesel turizm anlayışının yerini bireysel turizme bırakmaya başladığı bu dönemde dijital kaynaklar her geçen gün farklı alternatifler sunarak büyümektedir. Araştırmada öncelikle, kültürel birikimin parçası olan miras varlıkları ve turizm ile yakından süregelen ilişkisi değerlendirilmiştir. Ardından kültür rotası kavramı taşıdığı kültürel zenginlik bağlamında incelenmiş; turizme olan katkısı dünyadan ve ülkemizden örneklerle tartışılmaktadır. İçeriğin hazırlanmasına yönelik farklı disiplinlere ait çeşitli yaklaşımlardan çıkarımlar sağlayarak konuya dair uluslararası tüzük, makale vb. kaynak taraması ve örnek incelemesi yapılmıştır. Son bölümde ise optimizasyon tekniklerine değinilerek kültür rotaları optimizasyonuna yönelik bir model önerisi sunulmaktadır. Bu noktada, kullanıcıların kentsel mekânda en az süre ve bütçe ile yalnızca kendilerinin belirlediği noktalara optimum rotalar ile erişebilmesi hedeflenmiştir. Böylelikle, kültürel veya doğal miras, servis alanları ve diğer faaliyetler arasındaki ulaşım organizasyonunu sadece kullanıcı yönetmektedir. Sonuç olarak, yenilikçi ve işlevsel bir yapı olarak kültür rotalarında geliştirilecek yeni uygulama araçları sayesinde günümüzün değişmekte olan koşullarında bireysel hareketler desteklenecektir. Bu çalışmada ortaya konulan model önerisi ile kentsel ölçekteki kültür rotası deneyiminde zaman, mekân ve bütçe arasındaki dengeye katkı sağlanması beklenmektedir.