Apartman tipi konutların pandemi bağlamında mekansal çözümlemelerinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MİMARLIK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NATALİ PAŞA
Danışman: Ömür Barkul
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kolektif yaşamın süre geldiği apartman konutları; birden fazla aileyi tek çatı altında toplamakta ve arsa üzerinde katmanlaşarak çok sayıda bireye barınma alanı yaratmaktadır. Başlangıcından günümüze bir dünya kenti olan İstanbul'da çeşitli dönemlerde, farklı nedenlerle ortaya çıkan konut açığı; birden çok ailenin barınmasına olanak sağlayan kolektif yaşam alanlarının inşasını zorunlu kılmıştır. Tarihsel süreç içerisinde yapımı hızlanarak kentin hakim dokusunu oluşturan apartman yapıları; önceleri çok nüfuslu ailelerin birlikte yaşadığı konutlar olarak yapılırken Kat Mülkiyeti Kanununun kabulünden sonraki süreçte, kullanıcılarının belirli olmadığı yapılara dönüşmüş ve standartlaşarak inşa edilmiştir. Mülkiyet kavramı çerçevesinde şekillenerek kullanıcıların mülk sahibi olmasını kolaylaştıran ve ülkemizdeki apartmanlaşma süreci için önemli bir eşik olarak değerlendirilen yasa; yap-sat olarak adlandırılan konut üretim sürecini başlatırken kullanıcısı belirli olmayan, çoğunluğu birbirine benzeyen yapıların kent genelinde hızla çoğalmasına neden olmuştur. Bu bağlamda çok katlı konut kavramı tek tipleşerek üretilen mimari ürünleri temsil etmiş ve aynı mekan organizasyonlarına sahip yapıları oluşturmuştur. Günümüz dünyasında meydana gelen Covid-19 salgını da; bireylerin hayat standartlarını kısıtlayarak günlük faaliyetlerimizin büyük bir çoğunluğunu kişisel taleplerimiz doğrultusunda tasarlanmayan bu apartman konutlarında yürütmemizi zorunlu kılmıştır. Pandemi süresi boyunca kullanıcıların konutlarında belirli zorluklarla karşılaştıkları ve bu zorlukların nedenlerinin mekan organizasyonundaki çözümlemelerle bağlantılı olduğu bilinmektedir. Günden güne konut alanları katlanarak artan İstanbul 'da gerek imar planı uygulamaları gerek yap-sat konut düzenindeki yerleşik yaygın düzen dolayısıyla tek tipleşerek inşa edilen apartmanlarda, daha steril bir yaşama gereksinim duyulan pandemi sürecindeki durumun incelendiği bu çalışma; Kat Mülkiyeti Kanunu öncesi ve sonrası dönem yapılarını konu almaktadır. Dolayısıyla yaşanan salgın süreci; apartman tipolojisinin mekansal çözümlemeleri ve kullanımları hakkında düşünme ve yeniden değerlendirme ortamı oluşturmaktadır. Bu çalışma; İstanbul'da yer alan apartman örneklerinin mesafe kavramı temeline dayanan Proksemik Alan Teorisi ışığında incelenerek plan çözümlemelerindeki yaklaşımları pandemi bağlamında değerlendirmeyi amaçlamaktadır.