Alüminyum silisyum alaşımlarında bor ile tane inceltme

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: UĞUR AYBARS ESER

Danışman: Mustafa Çiğdem

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Günümüzde yaşanan çevre kirliliği sorunlarının önüne geçmek ve araçlarda yakıt tasarrufu sağlamak amacıyla otomotiv sektöründe ağırlık azaltma çalışmaları yapılarak araçlardan çıkan zararlı gazların salınımının azaltılması amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda Al-Si döküm alaşımlarına tane inceltme, modifikasyon ve gaz giderme gibi çeşitli işlemler uygulanarak mekanik özellikleri arttırıp araçlarda kullanımı yaygınlaşmaktadır. Al-5Ti-1B master alaşımı sanayide en yaygın olarak kullanılan tane incelticidir. Tane inceltici master alaşımı olan Al-3B sanayide kullanılmamaktadır. Literatürde Al-3B master alaşımının Al-Si döküm alaşımlarında mikroyapısal olarak tane inceltme ve mekanik özellikler olarak çekme, akma ve uzama değerleri üzerine çalışmalar bulunmaktadır, fakat akışkanlık, beslenebilirlik ve bifilm indeks analizi gibi sıvı metal kalitesi üzerine çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışmada Al-3B tane inceltici master alaşımının mikroyapı özellikleri, mekanik özellikler ve sıvı metal kalitesi üzerine etkileri incelenerek Al-5Ti-1B tane inceltici master alaşımı ile kıyaslaması yapılmıştır. Ayrıca Al-15Sr modifikatör ve gaz giderme işlemi de dahil edilerek tane incelticiler ile birlikte çeşitli kombinasyonlarda dökümler ile incelemeler yapılmıştır. Al-3B ve Al-5Ti-1B tane inceltici master alaşımlarının birbirleri üzerinde çeşitli üstünlükleri bulunmaktadır, fakat aralarında ciddi bir fark yoktur. Yapılan bu çalışmadan çıkarılacak en önemli sonuç kalıp dolum prosesi ve sıvı metal kalitesinin son ürünün mekanik ve akışkanlık özelliklerini önemli ölçüde etkilemesidir.