Enerji etkin kentlerin gelişim sürecinde konut alanlarında kentsel tasarımın rolü
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERYEM CAĞIŞ
Danışman: Nilgün Çolpan Erkan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Hızlı kentleşme ve enerji tüketimindeki artış birbiriyle paralellik göstermektedir. İklimsel veriler dikkate alınmadan yapılan imar planları, bina formları, sokak yönü ve genişlikleri, yapı malzemeleri, neredeyse birbirinin aynı olan yapıların ortaya çıkmasına ve iklimsel konforunun bozulmasına neden olmaktadır. İklimsel konforu sağlamak için de enerji tüketiminde artış yaşanmaktadır. Bu çalışmanın konusu enerji tüketimi bağlamında iklime duyarlı tasarımdır. Çalışmada kentsel konut dokularında iklimsel konforu sağlamak için tüketilen enerjinin, iklime uyumlu kentsel tasarım yöntemleriyle azaltılabileceği araştırılmaktadır. Bu kapsamda tasarım parametreleri olarak; yapı adasının yer aldığı topoğrafya, bina yüksekliği, binalar arası mesafe, bina biçimi ve yönelişi incelenerek bu parametrelerin enerji tüketimi ile ilişkisi değerlendirilmektedir. Çalışmada dört farklı iklim bölgesinden toplu konut dokuları (TOKİ) uygulama alanı olarak belirlenmiştir. TOKİ konutlarının incelenmesinin temel nedeni, aynı yapı türüne sahip konut adalarının farklı iklim bölgelerinde uygulanması ile yapısal farklıklardan kaynaklanan enerji tüketimini ortadan kaldırarak, iklim verisinin kentsel mekân ölçeğinde karşılaştırılabilir bir parametre olarak kullanılmasına olanak sağlamasıdır. Uygulama çalışmasında Energyplus arayüz simülasyon programından (Designbuilder) faydalanılmaktadır. Farklı iklim bölgesindeki dokuların yıllık ısıtma, soğutma ve toplam enerji yükleri hesaplanarak, sonuçlar çok değişkenli analiz yöntemi ile kıyaslanmaktadır. İncelenen toplu konut planlarında hangi kent dokusunun daha enerji etkin olduğu ortaya konulmaktadır. Yapılan çalışmalara göre kentsel dokunun önemli bir parçası olan yapılar ve aralarındaki ilişki iklimsel konforun oluşmasında buna bağlı olarak enerji etkinliğinde önemlidir. Bu çalışma kentsel ortamda iklimsel konforu sağlamak için güneş, rüzgâr gibi doğal enerji kaynaklarından maksimum fayda sağlayan ve enerji kaybını minimuma düşüren iklime uyumlu kentsel tasarımın yasal altyapısının oluşturulmasının gerekliliğini vurgulamaktadır. Kentsel dokuya yönelik getirilecek kararlar ile konut alanlarında termal konforu sağlamak için tüketilen enerji miktarının azalabileceğine dair stratejik katkı sunmaktadır. Anahtar Kelimeler: Enerji etkin tasarım, iklime uygunluk, TOKİ konutları, iklim bölgeleri, Designbuilder programı