İşlevini yitirmiş mekânlarda tüketim süreklilik ilişkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MİMARLIK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Delal Demirtaş
Danışman: Feride Pınar Arabacıoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İnsanların üretim ve tüketim ile kurduğu ilişki tarih boyunca çeşitli sebepler ile değişmiş ve bu değişim insan yaşayışını, çevresiyle kurduğu ilişkiyi şekillendirmiştir. İnsanın ihtiyaçları sonucu ortaya çıkan, çevreyi etkilemesine yol açan tüketim; insanlık tarihinin başlangıcına dayanıyor olsa da, bu etkinin gücünü artıran belirli gelişmeler olmuştur. Endüstri devrimi ile birlikte gelen teknolojik gelişmeler, ekonomik büyüme hedefleri ile değişen tüketim anlayışı ve artan tüketim insanlığın çevreye olan etki düzeyini artırmış; antroposen olarak adlandırılan İnsan Çağı başlamıştır. Tüketim daha önce görülmeyen düzeyde artmış, buna bağlı olarak sınırlı kaynakların kullanımı hızlanmıştır. Sınırsız ekonomik büyüme politikaları, ihtiyaç fazlası ürünlerin üretimine sebep olmuş, bu durum çevreye verilen zararın artmasına sebep olmuştur. Kırdan kente göç ve artan nüfus ile kent alanları artmış; çağın tüketim anlayışı bu yeni alanların üretimine viii yansımıştır. İhtiyaçların ve sakinlerinin değişimi ile beraber büyüyen kentlerde atıl mekânlar ortaya çıkmıştır. İnsanın çevreye verdiği zararın fark edilmesi ile ortaya çıkan sürdürülebilirlik kavramı, yıllar içerisinde çok çeşitli çözüm önerilerinin sunulduğu ve araştırmaların yapıldığı bir çalışma alanına dönmüştür. Bu tartışmaların kaynağı olan ve insanın doğaya müdahalesinin büyüklüğü sonucu ortaya çıkan iklim krizi ise gün geçtikçe önemini hissettirerek ekosistemdeki dengeyi tehdit etmektedir. Çok çeşitli kültürlerin, koşulların ve sistemlerin olduğu dünyada, sürdürülebilirlik adı altında söylenen bir fikrin her yerde geçerli olacağını düşünmek gerçekçi olmayacaktır. Her şey gibi mimari üretimde de kesin ve tek bir sürdürülebilirlik yöntemi önermek doğru olmayacaktır. Bu çalışmada, mekânların ve mekânın sakinlerinin çeşitliliği dikkate alınarak bütüncül bir okuma yapılması hedeflenmiştir. Tez çalışmasında, sürdürülebilirlik ve tüketim ilişkisi ele alınmış; toplumların tüketim anlayışlarının değişiminin mimari mekânın tüketimine yansıması irdelenmiştir. Mekânın kullanılmaya devam edilişi sürekliliğin bir göstergesi olarak alınmış, mekânın sürekliliğinin sürdürülebilir oluşu kabulü ile bu sürekliliği etkileyen faktörler araştırılmıştır. İşlevini kaybeden ve atık olabilecek mekânların sürekliliğinin yeniden kullanım ile yaşam döngüsüne devamını etkileyen olgular ve tüketimle olan ilişkileri belirlenmiş, ilgili örnekler incelenmiştir.