Tarihi kentlerde yeniden kimlik yaratma süreci: Süleymaniye dünya miras alanı örneği

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, ŞEHİR VE BÖLGE PLANLAMA ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SEVİNAY KUTLU NEYDİM

Danışman: Zeynep Şirin Enlil

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kentler tarihsel süreç içerisinde sahip olduğu dinamikler doğrultusunda mekansal yapısını, kültürünü ve kimliğini oluşturmaktadır. Küreselleşme ile zaman içinde kentlerin işlevleri ve yapılarında önemli değişimler ortaya çıkmıştır. Küresel ölçekte sermaye ve yatırım çekme arayışı, kentlerin özgün potansiyelleri doğrultusunda rekabet edebilme yeteneğini ve yöntemini belirler. Küreselleşmenin ortaya çıkardığı benzeşimler ve sorunlar kent mekanında da okunmaktadır. Benzer yaşam biçimi ve alışkanlıkları, benzer sosyal ilişkiler ve tüketim tarzı, kentin sosyal, kültürel ve tarihsel kimliğini silmekte birbirine benzeyen ya da tektip kent mekanları ortaya çıkarmaktadır. Dünya Miras Alanları küresel rekabette kentlerin tarihsel kimliğinin en iyi okunabildiği tarihi kent mekanlarıdır. Zaman içinde çöküntü alanı haline gelen tarihi kent merkezleri neoliberal politikalar kapsamında kentin özgünlüğünün mekandaki ifadesi olması nedeni ile talepler doğrultusunda tekrar eski önemini kazanmıştır. Tarihi kent mekanının yaşatılması ve tarihin yeniden canlandırılması aşamasında mekana ilişkin çözüm yöntemi ve mekanda doğurduğu fiziksel, sosyo-ekonomik ve kültürel sonuçlar önem kazanmaktadır. Bu kapsamda tarihi kentsel mekanların en sağlıklı biçimde dönüşebilmesi kentin kimliğin doğru okunmasına ve portresinin doğru çizilmesine bağlıdır. Tarihsel karakteri doğru okunamayan kentler kimliklerine uymayan talep odaklı geçmişinden kopuk bir şekilde planlanmakta bu da mekanı yaşayanlarından ve geçmişinden koparmaktadır. Mekana ait bir kimlik ve kültür ortaya konulamamakta, ruhu olmayan vitrin kentler ortaya çıkmaktadır.