Ketiapin fumarat içeren polisakkarit esaslı oral filmlerin hazırlanması ve karakterizasyonu
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Kimya-Metalurji Fakültesi, Kimya Müh.Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE YAMAN AĞIRMAN
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): İlknur Küçük
Eş Danışman: Emel Akyol
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Polisakkarit bazlı oral filmler son zamanlarda daha hızlı ilaç absorpsiyonu, daha yüksek biyoyararlanım, tedaviye açık olmayan hastalara alternatif tedavi ve özellikle çocuklarda, yaşlılarda ve geleneksel oral yoldan uygulanan dozajlara kıyasla yutma güçlüğü çekenlerde daha iyi hasta uyumu gibi avantajlı özellikleri nedeniyle bir ilaç taşınım sistemi olarak tercih edilmektedirler. Biyouyumlu polimerler ile oluşturulan taşıyıcı matrise uygun katkı maddelerinin eklenmesi ile hazırlanabilen yenilikçi oral filmler, geleneksel katı ve sıvı forma sahip ilaç uygulamasında karşılaşılan sorunların üstesinden gelme ve tedaviye açık olmayan hastalara da alternatif bir tedavi yöntemi sunmada önemli bir seçenektir. Bu çalışmada, bipolar bozukluk, alzheimer ve şizofreni tedavisinde kullanılan ketiapin fumarat ile bu hastalıkların tedavisine olumlu katkı sağlayabileceği düşünülen suda çözünür sıvı nane aroması, biberiye ekstrakt tozu ve kakule içeren polisakkarit esaslı oral filmler geliştirilmiştir. Biyouyumlu polisakkarit olarak sodyum aljinat kullanılmış ve oral filmler çözelti dökme yöntemi ile hazırlanmıştır. Ketiapin fumaratın oral film yapısı içerisinde homojen dağılımının sağlanabilmesi amacıyla karıştırma hızı ve sıcaklık gibi deneysel koşullar optimize edilmiştir. Hazırlanan filmler; kalınlık, ağırlık, kütle tekdüzeliği, renk ve dağılma gibi fiziksel özellikler ile karakterize edilmiştir. Ayrıca bu filmlerin kalınlık, ağırlık, dağılma renk ve yüzey iletkenlik testleri başlangıçta ve 10. ay sonunda yapılarak stabiliteleri belirlenmiştir. Oral film yapıları FTIR (Fourier dönüşümlü kızılötesi spektroskopisi) ile doğrulanmıştır ve yüzey morfolojileri SEM (Taramalı elektron mikroskopisi) ve FE-SEM (Alan emisyonlu taramalı elektron mikroskopisi) ile belirlenmiştir. Oral filmler içerisindeki ketiapin fumaratın, ağız, mide (pH 1,2) bağırsak giriş (pH 4,5) ve bağırsak çıkışı (pH 6,8) olmak üzere, simüle edilmiş 4 farklı invitro ortamındaki, salım karakteristikleri UV (Ultraviyole) spektrofotometre ile çeşitli zaman aralıklarında örnekler alınarak belirlenmiş ve böylelikle film bileşenlerinin salım performansı üzerindeki etkileri incelenmiştir. Ayrıca, ilaç salım profilleri Sıfırıncı derece, Birinci derece, Korsmeyer-Peppas ve Higuchi olmak üzere 4 farklı kinetik model için araştırılmıştır. Modellerin R2 değerlerinin 0,6399 – 0,9953 aralığında değiştiği ve en iyi modelin 0,9282 – 0,9953 aralığındaki R2 değerleriyle sırası ile Higuchi ve Korsmeyer Peppas modellerinin olduğu belirlenmiştir. Tablet formundaki ilaçlar için 15. dakikada %85 çözünme oranını geçiyor ise, jenerik ürünlerin referans ürünler ile karşılaştırılma yapılmasına gerek duyulmaz. 15.dakikada, en iyi salımı su ve pH 1,2 ortamında sırası ile %88 ve %87 oranı ile kakule içeren S18 filmi, pH 4,5 ve pH 6,8 ortamında sırası ile %89 ve %92 oranı ile biberiye içeren S12 filmi göstermiştir. Katkı maddeleri eklenmesinin ve invitro ortamlarının değişmesinin ketiapin fumaratın çözünme hızı üzerinde önemli bir etkisi bulunmadığı görülmüştür. Katkı maddelerinin oral filmlere etkisi, duyusal analiz yapılarak incelenmiştir. Hazırlanan oral filmlerin uygulanabilirliği, tat ve koku, doku ve genel görüntü, ağızda bıraktığı his ve yapışkanlılık ve genel kabul kriterleri değerlendirilerek belirlenmektedir. Kullanıcı denemelerine göre, etken madde içermeyen, % 2 aljinat oral film çözeltisi ile hazırlanan filmlerden kakule yağı içeren film, uygulanabilir oral film olarak seçilmiştir. Bu çalışmada elde edilen bulgular sodyum aljinat ve doğal katkılar ile hazırlanan ve ketiapin fumarat içeren filmlerin ketiapin fumarat içeren tablet formundaki ilaçlara alternatif olabileceği ortaya konmaktadır.