Yapılı Çevrenin İyileştirilmesi Bağlamında Mahalle Ölçeğinde Evsel Atık Yönetimi Örneği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MİMARLIK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: RUMEYSA SELVET SAVRUK

Danışman: Serhat Başdoğan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Dünya nüfusu ve tüketim hızla artarken kişi başı üretilen atık miktarı artmakta, kaynaklar azalmakta ve çıkarılması zorlaşmaktadır. Birçok faktöre göre değişse de kentlerdeki atık yönetim sistemleri doğrusal sisteme bağlı, pahalı ve sürdürülebilir olmayıp çoğunlukla merkezi ve kent ölçeğindedir. Dolayısı ile yapılı çevrede sürdürülebilir kentler için bütünleştirici döngüsel atık yönetimi stratejisi gerekmektedir. Mimarlar ve kent tasarımcıları da çevrenin koruyucuları olarak sürdürülebilirlik için kaynak kullanımı ve çevre üzerindeki etkiyi en aza indiren mekanları, fikirleri hedeflemek sorumluluğundadır. Bu tez öncelikle mimarların ve kent tasarımcılarının kentlerde sürdürülebililr bir atık yönetimine nasıl katkı sağlayabileceğini araştırmakla ilgilidir. Sürdürülebilir atık yönetimi stratejileri ve döngüsel kentler mekana özgü, çok ölçekli, çok perspektifli ve farklı boyutlu birçok ilkeler barındırır. Bu kapsamda da sürdürülebilir, kaliteli kentler ve kapalı atık enerji sistemleri ile ilgili literatür taraması yapılmış kaynak ve atık yönetimi için teknolojik, yenilikçi ve sürdürülebilir stratejiler araştırılmıştır. Genellikle mahalle veya yapı ölçeğinde; evsel atıkların azaltılmasını, yeniden kullanılmasını ve geri dönüştürülmesini/kazanılmasını amaçlayan atık-kaynak döngülerini kapatan atık xv çözümleri ve sistemleri incelenmiştir. Atık yönetimleri farklı ölçeklerde birçok parametreyi barındıran karmaşık bir sistemdir. Bu yüzden bu sistemlerin nasıl entegre edilebileceğini pekiştirmek amacıyla Bağcılar ilçesi Kirazlı mahallesinde atık döngülerini kapatan sıfır atık mahalle tasarımı geliştirilmiştir. Farklı döngüsel atık akışlarıyla ilgili onarım, ileri dönüşüm, geri dönüşüm ve önleme gibi faaliyetlerleri kapsayan bu sistemler için mimari mekan tasarımları önerilmiştir. Özellikle atığın büyük kısmını üreten konut alanlarında sakinlerin katılımını sağlayan aktiviteler ve mekanlarla desteklenmiş bu da hedeflenen aşağıdan yukarıya toplum temelli dönüşüm için önemli bir adım olmuştur. Bu müdahaleler kentsel kaliteyi artırmakta, toplumsal etkileşimleri güçlendirmekte, yeni iş alanları yaratmakta, alandaki atık-kaynak döngüsünü korumakta ve sürdürülebilir bir kent için sıfır atık hedefine ulaşılmasına büyük oranda katkıda bulunmuş dolayısıyla çevresel, ekonomik, ve sosyal faydalar sağlamıştır. Çalışma yapılı çevrenin geleceği ve yeni tasarlanan konsept projeler için atık-kaynak döngülerini kapatacak önerileri de sunmaktadır.