GÜVENLİĞİN SAĞLANMASINDA KENTSEL TASARIM ÖLÇÜTLERİNİN ARAŞTIRILMASI
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TUBA KOCA
Danışman: Nilgün Çolpan Erkan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kentsel yaşam içerisinde güvenliğin sağlanması öncelikli ihtiyaçlardan biridir. Dünya kentlerinde güvenliğin sağlanmasında emniyet güçlerinin suç önleyici çalışmalarının yanı sıra çevresel tasarım yoluyla suç önlenme çalışmaları da yer almaktadır. Türkiye'de ise henüz kentsel güvenliğin sağlanmasına yönelik bir çevresel tasarım çalışması yapılmamıştır. Tez çalışmasının önermesi; mekânsal düzenleme ilkeleriyle suçların türlerine göre önlemler alınabileceği ve bu şekilde suçların ve suç korkusunu azaltabileceğidir. Buradan yola çıkarak kentlerimizdeki güvenlik sorunlarının giderilmesi için fiziksel mekân üzerinde yapılacak değişiklikler ve bunların etkileri araştırılmıştır. Çalışmada kentlerdeki suç ve suç korkusunun oluşma nedenlerine bakılmış ve kentsel güvenliğin sağlanmasında suça karşı alınabilecek önlemler incelenmiştir Tez çalışmasının amacı, kentsel mekânlardaki suçları ve suç korkusunu azaltabilmek amacıyla kentsel tasarım önlemlerini saptamak ve güvenlik odaklı kentsel tasarım rehberlerini inceleyerek, suç konusuyla ilgili mekânsal ölçütleri ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda güvenliğe dair kavramlar ve kuramlar incelenmiştir. Bu kuramlardaki çözüm önerilerinden ve örnek rehberlerdeki güvenlik ölçütlerinden yeni bir güvenlik odaklı kentsel tasarım rehberi oluşturma konusunda fikir alınması amaçlanmıştır. Tezin devamına elde edilen veriler ışığında dünya örnekleri içinden iki farklı ölçek ve kapsamdaki güvenlik odaklı kentsel tasarım rehberi seçilerek incelenmiş ve rehberlerde yer alan ölçütler kuramlar bağlamında değerlendirilmiştir. Bunun yanı sıra Türk kentleri için yapılacak bir rehber çalışmasında dikkat edilmesi gereken konuların neler olduğu saptanmış, Türk kentlerinde Crime Prevention Through Environmental Design (CPTED), Çevresel Tasarım Yoluyla Suç Önleme (ÇTSÖ) ilkelerinin uygulanabilirliğine bakılmıştır. Bu süreçte örnek rehberlerde yer alan amaç, kapsam, süreç, aktörler, anlatım tekniği ve ilkeler başlıklarına göre gerçekleştirilen değerlendirmeler üzerinden yorum yapılmıştır. Kısacası bu çalışma, Türkiye için oluşturulacak bir ÇTSÖ rehberlerinde ulusal ölçekten yerel ölçeğe kadar hangi konulara değinilmesi gerektiğine dair ipuçları vermektedir. Anahtar Kelimeler: Kent güvenliği, suç, suç korkusu, kentsel tasarım rehberi, çevresel tasarım yoluyla suç önleme.