Türkiye'de kitlesel konut üretim sürecinde değişen paydaş ilişkilerinin haritalandırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MİMARLIK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CEREN SEVİNTİ ASLAN
Danışman: Candan Çıtak
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşundan günümüze konut sunum biçimlerinin her dönemin kendi ihtiyaç ve belirleyicilerine göre değişim gösterdiği gözlenmektedir. 1924-1950 yılları arasında tekil ev, tekil apartman gibi kullanıcısı belli olan mülk konutların yanı sıra, dönem ihtiyacına yönelik devlet eliyle gerçekleştirilmiş işçi ve kooperatif konutlarına rastlanmaktadır. 1950-1980 yılları arasında hızlı kentleşme gecekondulaşmanın, kat mülkiyeti yasası yapsat apartmanlarının oluşumu için zemin hazırlamıştır. Bunlara alternatif olarak kooperatif konutları ve apartman siteleri konut ihtiyacına yönelik kitlesel konut üretiminin ilk örnekleri sayılabilecek niteliktedirler. Konutun kullanıcısı belli olmadan üretimi ve birimler halinde satılabilir olması, onu piyasadaki değişim değeri üzerinden karlılık sağlayan bir meta haline dönüştürmüştür. 1980-2000'li yıllarda serbest ekonominin ve neoliberal politikaların konut üretiminde belirleyici olamaya başladığı dönemdir. Gecekondu oluşumları üst üste çıkan aflar sonucu yasal hale gelmiş ve yarı örgütlenmiş bir yapı kazanmıştır. Yapsat apartmanlarının üretimi artmış ve kitlesel konut oluşumları görülmeye başlamıştır. Kitlesel konut üretimi standartlaşmış çok sayıda konutun üretilmesi olarak tariflenir. Orta ve üst gelir grubuna yönelik hızlı ve çok sayıda olan üretim yatırımcıları cezbetmiştir. 2000'li yıllardan günümüze kitlesel konut üretimi artmış ve ölçeği büyümüştür. Bu da kitlesel konut sunum biçiminin paydaşlarında çeşitlenmeye ve örgütlenmeye yol açmıştır. Proje yönetimi, konut üretimi ve inşaat yönetiminde kullanılan paydaş analiz metodarı ile kitlesel konut sunum biçimi paydaşları önem ve önceliklerine gruplandırılmış, aralarındaki iletişim ağ ve tipleri belirtilmiştir. Günümüzde kapalı konut, rezidans ve karma yerleşimler olarak farklı oluşumları görülen kitlesel konut üretimi, yatırımın karlılığı odaklıdır. Orta ve büyük ölçüde üst gelir grubuna yönelik üretilen kitlesel konutlar mevcut konut sorununu çözmekte yeterli değildir. Anahtar kelimeler: Kitlesel konut, paydaş, paydaş analizi, kitlesel konut paydaşlar