Regresyon Modellerinde Değişkenlerdeki Eğriselliğin Karşılıklı Bilgi Kullanılarak Belirlenmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, İstatistik Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Zehra Zeynep Şahinbaşoğlu

Danışman: Atıf Ahmet Evren

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

büyüme ve çevre kirliliği arasındaki ilişkiyi analiz eden ampirik çalışmalar son 30 yıl içinde artış göstermiştir. Literatürde yoğun bir şekilde ekonomik büyüme ve çevresel kirliliğinin ilişkilendirilmesinde Çevresel Kuznets Eğrisi (ÇKE) hipotezinin geçerliliğinin test edilmektedir. Bu hipoteze göre gelir artışı ve çevre kirliliği arasındaki ilişki ters-U şeklindedir. Yani ekonomik büyümenin ilk aşamasında çevresel kirlilik ve tahribat artarken gelirin belli bir seviyeye ulaşmasından sonra çevresel kirlilik ve tahribat azalmaya başlamaktadır. Bu tezin amacı, regresyon modellerinde kullanılan eğrisellik analizlerinin farklı bir yöntem olan karşılıklı bilgi kullanılarak tahmin edilmeye çalışılmasıdır. Çalışmanın örneklemi için 46 yıllık bir dönemde, az gelişmiş ve orta gelişmiş ülkelerin CO2 emisyonları ile GSYİH değişkenleri kullanılmıştır. Bu verilerin ters U şeklinde bir dağılım gösterdiği görülmüş ve kuadratik olarak modellenerek, modelin eğriselliği karşılıklı bilgi ölçüleri kullanılarak açıklanmaya çalışılmıştır. Yapılan analizler sonucunda Rényi ve Tsallis Karşılıklı bilgi ölçülerinin Shannon karşılıklı bilgi ölçülerinden verilerdeki eğriselliği daha iyi açıkladığı sonucuna varılmıştır.