TÜRK İNŞAAT SEKTÖRÜNDE ALTERNATİF UYUŞMAZLIK ÇÖZÜM YÖNTEMLERİNİN BİLİNİRLİĞİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, İnşaat Fakültesi, İnşaat Mühendisliği Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ONUR KAYABAŞI
Danışman: Hande Aladağ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İnşaat sektöründe, gelişen üretim teknolojisi ve makine-ekipmanlar ile karmaşık yapıda büyük projeleri hayata geçirme olanağı artarken büyüyen proje hacimlerine paralel olarak, proje paydaş sayıları artmış, tasarım ve uygulama süreçleri daha karmaşık yapılara dönüşerek paydaşlar arasındaki ilişkilerin de daha girift hale gelmesine neden olmaktadır. Bu karmaşık ilişkilerin doğru yöntemler ile idare edilip, paydaşlar arası oluşacak çatışmalara müdahalelerin ivedilikle çözümsüzlüklere dönüşmesinin önünün alınması, projenin başarısını doğrudan etkileyen en önemli konulardan biridir. İnşaat sektöründe taraflar arasında yaşanan uyuşmazlıkların çözümünde müzakere, arabuluculuk, uyuşmazlık çözüm kurulları gibi alternatif çözüm yöntemleriyle birlikte tahkim, mahkeme gibi resmi çözüm yöntemlerin kullanılabilir olduğu literatürde sıklıkla bahsedilmektedir. Ancak, Türk inşaat sektöründe uyuşmazlık yaşayan tarafların çözümü sulh yolu ile çözüme kavuşturulabilecek alternatif çözüm yöntemleri yerine sıklıkla yargı yollarına taşıma eğilimlerinin yüksek olduğu gözlenmektedir. Bu doğrultuda çalışmanın amacı, Türk inşaat sektöründe alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemlerinin bilinirliği araştırmak ve bu yöntemlerin tercih edilip edilmeme sebeplerini ortaya koymaktadır. Çalışma kapsamında öncelikle Türk inşaat sektöründe kullanılan alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemlerinin (Müzakere, Arabuluculuk, Uzlaştırma, Uyuşmazlık Çözüm Kurulları, Uzman / Bilirkişi, Yüksek Fen Kurulu Başkanlığı) özellikleri ve süreç işleyişleri sunulmuştur. Ardından Türk inşaat sektöründe alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemlerinin bilinirlik seviyesinin ortaya konulabilmesi için 300 adet inşaat firmasından 2469 sayıdaki sektör profesyonellerine anket gönderilmiştir. Bu sektör profesyonellerinden toplan 60 anket verisi üzerinde önce Normallik Testi, ardından ise Ki-Kare Testleri gerçekleştirilmiştir. Toplanan veriler SPSS yazılımı kullanılarak analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre, Türk inşaat sektöründe alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemlerinin bilinirlik seviyesinin düşük bir seviyede olduğu ortaya çıkmakla birlikte, alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemlerini kullanan sektör profesyonelleri alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemlerini mahkeme ve tahkim yargılamalarına kıyasla daha başarılı bulduklarını belirtmişlerdir. Çalışmanın bulguları Türk inşaat sektöründe alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemlerinin bilinirliğinin ortaya konulması, bilinirliği etkileyen sebeplerin tartışılarak bu yöntemlerin kullanım sıklığının arttırılması ve böylece mahkeme yargılaması üzerindeki yükün hafifletilmesine de olanak sağlaması açısından önem taşımaktadır.