Camilerin Isıl Konfor ve Enerji Tüketimi Açısından Değerlendirilmesi İçin Bir Yöntem: İstanbul Örneği

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MİMARLIK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AHMET BİRCAN ATMACA

Danışman: Gülay Zorer Gedik

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez çalışması sekiz ana bölümden oluşmaktadır. Tez kapsamında öncellikle camilerin tasarım özellikleri ve ısıl konfor ile ilgili ayrıntılı bir literatür taraması ve alan çalışmaları yapılmıştır. Bu aşamada elde edilen veriler camilerin tasarım senaryolarının oluşturulmasında kullanılmıştır. Tez kapsamında oluşturulacak yöntemin uygulanması için ılıman nemli iklim bölgesinde bulunan İstanbul ili örnek seçilmiştir. Alan çalışmaları sonrası tez kapsamında kullanılacak programın doğrulanması (Sketchup ve Openstudio programları) ve ısıl konfor, enerji tüketimi ölçümlerinin yapılabilmesi için İstanbul'da mevcut bir cami örnek olarak belirlenmiştir. Caminin gerçek verileri ile simülasyon programındaki veriler karşılaştırılarak programın doğrulanması sağlanmıştır. Program doğrulaması aşamasından sonra, iklim şartlarından ilk etkilenen ve dış ortamla iç ortamı ayırıcı görevi üstlenen cami yapı kabuğunun incelenmesi aşamasına geçilmiştir. Burada yapı kabuğu bileşenlerinin ısı iletim katsayısı, saydam alan özellikleri, gölgelendirme elemanı kullanımı durumu referans senaryoya göre karşılaştırılmıştır. Yapı kabuğu özellikleri belirlenen camilerin HVAC sistem türlerine göre plan, alan ve üst örtü senaryoları analiz edilmiştir. Kare, dikdörtgen ve daire plan şeması, küçük, orta, büyük ölçek türleri, tek kubbeli, çok kubbeli, teras çatılı ve piramidal/topuz çatı üst örtü türleri, fancoil sistem, radyatörlü sistem, yerden ısıtma sistem, klimalı sistem ve yer merkezli ısı pompası sistemlerinin karşılaştırmalı enerji tüketim verileri incelenmiştir. Ayrıca camilerin kullanım programları ve hava sızdırmazlık oranlarına da bakılmıştır. Elde edilen bilgiler ve oluşturulan yöntem ışığında camiler için enerji etkin tasarım önerileri geliştirilmiş ve uygun HVAC sistem özellikleri belirlenmiştir.