Sosyal sürdürülebilirliğin mahalle ölçeğinde değerlendirilmesi: Kayabaşı toplu konutları
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÖZDE TÜRKMEN CEBECİ
Danışman: Füsun Çizmeci Yöreş
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Doğasında, tükenme tehlikesiyle karşı karşıya kalınan doğal kaynaklardan fayda sağlanırken aynı zamanda bu kaynakların uzun yıllar boyu devamlılığının sağlanması düşüncesi olan "sürdürülebilirlik" kavramı, uluslararası bir boyut kazanarak sürdürülebilir kalkınma olarak ele alınmıştır. Çevresel, ekonomik ve sosyal bileşenlerden oluşan sürdürülebilir kalkınma, bu üç bileşenin beraberce ve dengeli bir şekilde ele alınmasıyla hedefine tam anlamıyla ulaşabilmektedir. Sürdürülebilir kalkınmanın çevresel ve ekonomik bileşenleri, çeşitli disiplinlerce yapılan akademik çalışmalarda kapsamlı şekilde ele alınmış, ancak sosyal bileşen hakkında yapılan çalışmalar geri planda kalmıştır. Geri planda kalmasının başlıca sebeplerinden biri, geniş bir kavram olması nedeniyle sosyal sürdürülebilirlik konusunu inceleyen çalışmalarda konu hakkında farklı tanımların bulunması ve bu tanımların ortak bir paydada buluşturulamaması nedeniyle kavramsal bir hale getirilememesidir. İkincisi ise, sosyal sürdürülebilirliği ölçmeye yarayan ölçüm kriterlerinin çoğunlukla nitel ve öznel yargılar içeren soyut özellikte olmasıdır. Sosyal sürdürülebilirlik genel olarak, her bireyin yaşadığı topluluğa aidiyet duymasını sağlayarak ve yaşam kalitesini arttırarak, mevcut ve gelecek nesillerin refahını sağlayan bir kavram olarak tariflenmiştir. Kişilerin yaşam alanlarından duydukları memnuniyet, yaşam kalitesini de aynı oranda etkileyeceğinden ötürü, sosyal sürdürülebilirlik çalışmalarının kentsel mekanlar üzerinden yürütülmesi önemlidir. Bu nedenle, araştırma kapsamında sosyal sürdürülebilirliğin fiziki yönü üzerinde durulmuş ve mekansal ölçek olarak belirlenmiş olan mahalle ölçeğinde, sosyal sürdürülebilirliği ölçme imkânı sağlayacak kriterlerin ortaya konması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, ortaya konan kriterler, örnek alan olarak seçilen; TOKİ'nin (Toplu Konut İdaresi) İstanbul ili, Kayabaşı Mahallesi'nde farklı konseptlerde ürettiği 21. Bölge ve 24. Bölge yerleşmelerinin sosyal sürdürülebilirlik durumlarını değerlendirmek için kullanılmıştır. Değerlendirme sonucunda elde edilen veriler ışığında, sosyal açıdan sürdürülebilir mahallelerin nasıl planlanabileceğine ilişkin öneriler sunulmuştur. Bu sayede çalışmada, ileride inşa edilecek yerleşimlerin sosyal açıdan sürdürülebilir mahalle kurgusuna göre planlanabilmesi için altlık oluşturmak hedeflenmiştir. Anahtar Kelimeler: Sosyal sürdürülebilirlik, yapılı çevre, mahalle boyutunda sosyal sürdürülebilirlik, Kayabaşı.