Mostar'da Yaşanan Savaş Sonrası Yer Duygusunun Ev ve Köprü Mekanları Üzerinden Dönüşümünün İrdelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, -, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZEYNEP ELİF SAYGILI
Danışman: Senem Kaymaz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:'Yer' kavramı ile birlikte, yer ile etkileşim içerisinde olan özne olarak 'beden'in deneyim zamanları, çalışmanın ana eksenini oluşturmaktadır. Yer duygusunun, mekanın fiziki verilerinin ötesinde sürekli olarak değişim ve dönüşüme uğradığı, bu değişim ve dönüşümün en yoğun olarak hissedildiği zamanların ise yer kaybının ve yer değiştirmenin yaşandığı ve yer duygusunun alışılagelmişin dışına çekildiği 'kırılma' zamanları olduğu gerçeği, tezin temel olarak üzerinde durduğu konudur. Tez çalışması 5 ana başlıktan oluşmaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde, teze ait genel bilgiler, literatür özeti, tezin amacı, kurgusu, yöntemi ve hipotezi başlıkları altında belirtilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümü olan 'YERLEŞME' bölümünde, mekan ve beden etkileşimi ve sonucunda oluşan yer duygusu, Descartes'tan günümüze kadar ana hatlarıyla irdelenmiştir. Bu bölümde, mekanın yere dönüşüm süreci, özellikle Fransız fenomenolog Maurice Merleau-Ponty fenomenolojisi üzerinden oluşturulan kavramsal bir çerçeve içerisinde incelenirken, aynı zamanda önemli fenomenolog ve mimarların, 'yer'in oluşumuna dair söylemleri ele alınır. Sonrasında, bedenin yer deneyimi ve yeni yer oluşturma süreçleri, Gaston Bachelard'ın poetik 'ev' söylemi ve Martin Heidegger'in 'köprü' metaforu üzerinden iki başlıkta ele alınır. Üçüncü bölüm olan 'KIRILMA' bölümünde, belirli bir anda oluşan ve yerin anlamını değiştiren olguların zaman sürecindeki yeri, 'kırılma' kavramı üzerinden ele alınır ve Mostar'da yaşanan savaş, bir 'kırılma' zamanı olarak incelenir. Dördüncü bölüm olan 'DEŞİFRE' bölümünde ise, kırılma sonrası bedenin yer kaybı ve yerini yeniden oluşturma süreçleri, Mostar'da 1992-1995 yılları arasında gerçekleşmiş olan Balkan Savaşı'nı deneyimlemiş 22 kişi ile yapılan görüşmeler ve haritalama çalışmaları üzerinden irdelenir. Yapılan çalışmaların, yer bilincinde yaşanan kırılmaları ortaya koyacağına inanılır. Çalışmanın sonucu olarak, yaşanan kırılma deneyiminin bedenin yerine olan etkisi, dördüncü bölümde elde edilen veriler ışığında değerlendirilir.