Modern konutun korunması ve yeniden kullanılması: Florya Atatürk Deniz Köşkü
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MİMARLIK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MÜNEVVER AYGÜN AŞIK
Danışman: Elvan Ebru Omay Polat
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Avrupa'da sosyal, kültürel ve estetik olgulardaki değişimlerin sonucu oluşan modern mimarlık; Türkiye'de Cumhuriyet'in ilanı ile yaşanan köklü değişimlerle mimari dilin göstergesi olarak karşılık bulmuştur. Bu süreçte, hem Türkiye'de hem de Avrupa'da yaşanan değişimlere şahit olan Seyfi Arkan, mimarlık üretimi süresince kendine has çözümler üretmiş ve Türkiye'nin modern mimarlığa geçişinde önemli bir temsilci olmuştur. Florya Atatürk Deniz Köşkü, Seyfi Arkan tarafından sahilde Atatürk'ün halk ile bir araya gelebileceği bir halk plajı ve denizin üzerinde sahilden bir köprü ile ulaşılan bir köşk ve köşke bağlı yapı grubu olarak tasarlanmıştır. Atatürk'ün ölümünden sonra göreve gelen Cumhurbaşkanları tarafından da kullanılarak konut işlevini sürdürmüş; 1993 yılında kapsamlı bir restorasyon ile işlevi değiştirilerek müze olarak kullanılmaya başlamıştır. Modern mimarlığın Türkiye'deki ilk ve nitelikli örneklerinden olmasının yanı sıra kullanıcısının Mustafa Kemal Atatürk ve mimarının Seyfi Arkan olması köşkün önemini pekiştirmektedir. Bu çalışmada, Florya Atatürk Deniz Köşkü'nün bilimsel ve çağdaş yöntemlerle korunmasını sağlamak için belge üretmek amaçlanmıştır. Tez altı bölümden oluşmaktadır: İlk bölümde literatür özeti, tezin amacı ve hipotez sunulmaktadır. İkinci bölümde modern mimarlığın tanımı ve kapsamı incelenmiş, modern mimarlığın korunması koruma kuramı bağlamında değerlendirilmiştir. Üçüncü bölümde modern mimarlığın yeniden kullanılması başlığı altında yeniden kullanım kavramı açıklanmıştır. Yeniden kullanımı gerektiren faktörler belirlenmiş ve modern mimarlık mirasının yeniden kullanılmasına ilişkin örnek yapılar incelenmiştir. Dördüncü bölümde modern mimarlıkta konutun yeri incelenmiş, modern konutun korunması ve yeniden kullanılması konusundaki tartışmalara değinilmiştir. Türkiye'nin bu tartışmalarda nasıl yer aldığı üzerine veriler ortaya konmuş, bu bilgiler hem yurt dışı hem Türkiye'deki yeniden kullanım örnekleri ile pekiştirilmiştir. Beşinci bölümde hem kuramsal hem pratik bağlamda modern konutun korunması ve yeniden kullanılması için örnek olarak Florya Atatürk Deniz Köşkü incelenmiştir. Yapının yerleşim özellikleri ve tarihi incelenmiş, analitik değerlendirmeleri yapılmıştır. Mimari ve yapısal özellikleri, yapısal bozulmaları ve nedenleri ve günümüze kadar yapılan tüm değişiklikler incelenmiş; bu veriler bağlamında bir restitüsyon projesi hazırlanmıştır. Müze olarak kullanımındaki eksiklikler belirlenmiş, modern koruma ve modern müzecilik anlamında yeniden ele alınmıştır. Müze olarak işlevini sürdürecek bu yapı için bir koruma ve yeniden kullanım önerisi hazırlanmıştır. Altıncı bölümde ilk beş bölümden elde edilen veriler ile genel bir değerlendirme yapılarak ulaşılan sonuçlar ve öneriler vurgulanmıştır.