Zorunlu eğitimin 4+4+4 kademeli yapısının 12 yıllık uygulama sürecinde matematik öğretim programına ilişkin matematik öğretmenlerinin deneyimleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MATEMATİK VE FEN BİLİMLERİ EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE GÖKÇE
Danışman: Elif Bahadır
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Türkiye'de son yıllarda eğitim sisteminde gerçekleştirilen yapısal düzenlemeler, öğretim programlarının uygulanışı ve öğretmen deneyimleri üzerinde belirleyici etkiler yaratmıştır. Bu araştırma, 2012 yılında yürürlüğe giren 4+4+4 kademeli zorunlu eğitim sisteminin on iki yıllık uygulama sürecinde matematik öğretim programına yansımalarını, uzun süreli mesleki deneyime sahip matematik öğretmenlerinin görüşleri doğrultusunda incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada, yapısal düzenlemenin matematik öğretimi üzerindeki etkileri; program yapısı, kazanımların niteliği, içerik yoğunluğu, öğrenci hazır bulunuşluğu, ölçme ve değerlendirme uygulamaları ile öğretmenlerin mesleki gelişimi boyutları çerçevesinde ele alınmıştır. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımı kapsamında fenomenoloji (olgubilim) deseniyle yürütülmüştür. Çalışma grubunun belirlenmesinde ölçüt örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Bu kapsamda, 4+4+4 düzenlemesi öncesi ve sonrası dönemde görev yapmış olan ve en az 15 yıl mesleki deneyime sahip toplam 30 matematik öğretmeni araştırmaya dâhil edilmiştir. Veriler, uzman görüşleri doğrultusunda geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmış ve içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırma bulguları, matematik öğretim programının kazanım yapısı, içerik yoğunluğu ve sınıf düzeyine uygunluğu açısından belirgin uyum sorunları bulunduğunu göstermektedir. Öğretmen görüşlerine göre, özellikle beşinci sınıfa xiv geçiş sürecinde yaşanan uyum güçlükleri, öğrencilerin akademik ve duyuşsal hazır bulunuşluk düzeylerindeki yetersizlikler ile matematiğe yönelik motivasyon kaybı öğretim sürecini olumsuz etkilemektedir. Ayrıca ölçme ve değerlendirme uygulamalarının ağırlıklı olarak yazılı sınavlara dayalı yürütüldüğü, süreç temelli ve alternatif değerlendirme yaklaşımlarının yeterince kullanılmadığı; seçmeli matematik dersleri ile hizmet içi eğitimlerin uygulamada beklenen işlevselliğe ulaşamadığı belirlenmiştir. Bu bulgular doğrultusunda, 4+4+4 eğitim sisteminin matematik öğretimine yansımaları; öğretim programlarının uygulanabilirliği, öğrencilerin gelişimsel özellikleri ve ölçme-değerlendirme uygulamaları bağlamında tartışılmış; yapılan değerlendirmeler sonucunda, sistemin matematik öğretimine yansımalarının program yapısı, öğrenci özellikleri ve öğretim uygulamaları bağlamında yeniden ele alınması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu doğrultuda, matematik öğretim programlarının gelişimsel uygunluk gözetilerek yeniden yapılandırılması, ölçme ve değerlendirme süreçlerinde süreç temelli uygulamaların güçlendirilmesi ve öğretmenlere yönelik uygulama ağırlıklı mesleki gelişim etkinliklerinin artırılması önerilmektedir.