Dijitalleşmenin Konut Piyasasına Etkisinin Makine Öğrenmesi ile Analizi: İstanbul İli Şile İlçesi Örneği

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, Mimarlık Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Mustafa Sadullah Soyalan

Danışman: Ilkim Markoç

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Dijitalleşme, ekonomik ve toplumsal alanlarda köklü değişimlere yol açmış, en çok etkilenen alanların başında ise konut piyasası gelmiştir. Dijital teknolojilerin yaygınlaşmasıyla birlikte, konut kullanıcılarının bilgiye erişimi ve mekansal tercihleri değişim göstermiştir. Bu süreçte, İstanbul gibi metropollerdeki yoğunluk ve maliyet gibi etmenler, periferideki ilçelere olan ilgiyi artırmıştır. Bu çalışmada, İstanbul'un merkez ilçelerinden Şile'ye doğru gerçekleşen konut kullanıcısı hareketliliği ile bu sürecin konut piyasasında neden olduğu değişiklikler analiz edilmektedir. Şile ilçesi, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre son yıllarda belirgin nüfus artışı göstermesi nedeniyle bu çalışmanın örneklemi olarak seçilmiştir. Tez çalışmasının amacı, büyük veri ve makine öğrenmesi teknolojileri kullanılarak dijitalleşme süreçleri ile İstanbul'un periferisinde ve Şile'de son dönemde gözlemlenen konut piyasası hareketliliğini anlamlandırmak ve bu hareketliliğin fiyatlara olan etkilerini analiz ederek gelecek tahminlerini ortaya koymaktır. Bu kapsamda, Emlakjet adlı ilan sitesinden Python Scrapy kullanılarak yaklaşık 26.000 ilan verisi toplanmıştır. Ardından Python Pandas ile eksik, tutarsız veya gereksiz veriler filtrelenmiş; Python Matplotlib ile değişkenler arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Tableau Public ve Python Dash kullanılarak interaktif grafiklerle model sonuçları görselleştirilmiştir. Üç farklı makine öğrenmesi modeli geliştirilmiş ve Değişken Etki Açıklamaları (SHAP) değerleri ile modellerin performansı ölçülerek karşılaştırılmıştır. İlan verilerindeki kişisel bilgiler anonimleştirilmiştir. Tez çalışması ile dijitalleşmenin getirdiği toplumsal ve ekonomik değişimlerin konut piyasası üzerindeki etkilerine ilişkin bulgulara ulaşılmıştır. Makine öğrenmesi model çıktılarının yatırımcılar ve politika yapıcılar için stratejik karar destek sistemi olarak kullanılabilirliği çalışmanın özgün bulgusudur. Anahtar Kelimeler: Dijitalleşme, konut kullanıcısı hareketliliği, makine öğrenmesi, büyük veri