Eksenel basınç altında lifli polimer ile sargılı dikdörtgen kesitli beton kolonların gerilme-şekil değiştirme modelinin tahmin edilmesi için yeni bir yaklaşım
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, İnşaat Fakültesi, İnşaat Mühendisliği Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Mustafa GÜNEY
Danışman: Sema Alacalı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Son yıllarda lif takviyeli polimer (FRP) ile sargılı dikdörtgen kesitli beton kolonlarla ilgili çok sayıda deneysel çalışma gerçekleştirilmiştir. Yapılan deneysel çalışmalar lif takviyeli polimerlerin kolonun eksenel basınç dayanımı ve sünekliliğini artırdığını kanıtlamıştır. Deneysel çalışmaların sonuçları gözönüne alınarak gerçekleştirilen analitik çalışmalarda dikdörtgen kesitli beton kolonların eksenel basınç ve şekil değiştirme değerlerine ilişkin çok sayıda bağıntı önerilmiştir. Söz konusu bağıntıların duyarlı tahmini yapısal sistemin performansının ve güvenilirliğinin gerçekçi tahmin edilmesi açısından önem taşımaktadır. Bu çalışmada ise, son yıllarda yaygın olarak kullanılan makine öğrenimi algoritmalarından gen ifadesi programlama ile literatürdeki deneysel veriler göz önüne alınarak lif takviyeli polimer (FRP) ile sargılı dikdörtgen kesitli kolonların basınç dayanımı ve şekil değiştirme değerine ilişkin yeni bağıntılar tahmin edilmiştir. Bağıntıların tahmininde, dikdörtgen kesitli kolon deney numunelerinin kısa kenar uzunluğu (b), uzun kenar uzunluğu (h), yuvarlatma yarıçapı (r), beton basınç dayanımı (f_co), lifli polimerin çekme elastisite modülü (E_f), lifli polimerin kalınlığı (〖nt〗_f), betonun şekil değiştirme değeri (ε_co) ve lifli polimerin göçme anında etkili şekil değiştirmesi (ε_(h,rup)) parametreleri göz önüne alınmıştır. Elde edilen bağıntılar, mevcut yönetmeliklerin ve farklı araştırmacıların önerdikleri bağıntılarla istatistiksel olarak karşılaştırılmıştır. Karşılaştırmada R^2 (Belirleme Katsayısı), COV (Varyasyon Katsayısı), M (Ortalama Değer), SD (Standart Sapma), MAPE (Ortalama Mutlak Yüzde Hata) ve RMSE (Kök Ortalama Kare Hata) istatistiksel ölçütleri göz önüne alınarak en güvenilir bağıntıların belirlenmesi amaçlanmıştır. Yapılan istatistiksel değerlendirmede, bu çalışmada betonun basınç dayanımı için tahmin edilen bağıntının R^2=0.876, COV=0.150, M=1.017, SD=0.153, MAPE=11.625, RMSE=7.128, şekil değiştirme için tahmin edilen bağıntının ise R^2=0.884, COV=0.580, M=1.132, SD=0.656, MAPE=36.445, RMSE=0.006 istatistiksel değerleri ile deneysel sonuçlarla en uyumlu olduğu kanıtlanmıştır.