İnsansız hava aracı lojistik süreçlerine blokzincir teknolojisi entegrasyonu için öncelikli faaliyetlerin değerlendirilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÜZİDE UYGUN

Danışman: Özge Nalan BİLİŞİK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Blok zincir teknolojisi, teorik düzeyde 1980'lere uzanırken 2008 finansal krizi sonrasında kripto para uygulaması bitcoin ile hayatımıza hızlı bir giriş yapmıştır. Akıllı sözleşmelerin kullanımıyla çeşitli potansiyel uygulamalara açık hale gelirken umut verici bir bilgi teknolojisi olmuştur. Finans sektöründen gıda lojistiğine, havacılık yönetiminden kamu hizmetlerine uzanan çeşitli uygulama alanları oluşsa da blok zincir teknolojisinin kabulü beklenilen düzeyde değildir. Blok zincir teknolojisi, işlemlerin güvenliğini sağlamak üzere dağıtık defter mimarisini uygular. Bilgilerin döngüsel şekilde kriptolanması, güvenilirlik, değiştirilemezlik, silinmezlik ilkeleriyle kayıt tutulduğunun ispatıdır. İnsansız hava aracı lojistik süreçlerinin çalışma prensibi ise blok zincir teknolojisinin çalışma ilkeleri ile uyumludur. Bu çalışmada insansız hava aracı lojistik süreçlerinde blok zincir teknoloji kabulü için gerekli kriterler ve bu kriterleri gözeten sistem içerisindeki faaliyetlerin önceliklendirmesi incelenmiştir. Çalışmanın amacı insansız hava aracı lojistik süreçlerinde blok zincir teknoloji kabulü için gerekli kriterlerin değerlendirilmesi ile ilgili kriterleri gözeten operasyonel süreçlerin stratejik amaçlarda kullanmak için önceliğinin belirlenmesidir. 6 İHA lojistik takip sistemi alternatifi ve 9 kriter verisi ışığında değerlendirmek için q seviyeli bulanık küme temelli entegre bir çok kriterli karar verme yöntemi önerilmiştir. Bu çerçevede, q seviyeli bulanık küme ile birleştirilmiş CRITIC yöntemi, uzmanların önem derecelerinin belirlemesi için sunulmuştur. Daha sonra q seviyeli bulanık küme ile birleştirilmiş Cronbach katsayısı kriter ağırlıklarını belirlemek üzere kullanılmıştır. Son olarak, q seviyeli bulanık küme ile birleştirilmiş CRADIS metodu genişletilerek önceliklendirme için bir sonuç önerilmiştir.