GELENEKSEL YAZD EVLERİNİN MİMARİ VE YAPISAL ÖZELLİKLERİNİN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK ÇERÇEVESİNDE İNCELENMESI
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MİMARLIK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MOZHGAN JAFARI
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Ali Osman Kuruşcu
Eş Danışman: Ali Rıza Parsa
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yazd, üç bin yıl önceye dayanan tarihi ile, günümüzde yaklaşık 650 bin insana ev sahipliği yapan, İran'ın merkezinde yer alan bir kenttir. Kendiliğinden hiç bitki örtüsü olmayan bir çölün ortasında, yağışsız, sıcak ve kurak bir iklime sahiptir. Ama mimari özellikleri sayesinde insanlara konforlu mekan sunmuştur. Günümüzde, mimari projeler ve yapı analizlerinde, Badgir ve Merkezi Avlu gibi geleneksel yaklaşımlar dikkate alınmakta olup, bu bağlamda Yazd hem geleneksel hem modern mimari ve yapı tekniklerini bir arada barındıran bir kent olarak karşımıza çıkmaktadır. Sonuç olarak Yazd, "Badgirler kenti" olarak 2017 yılında UNESCO tarafından koruma altına alınmıştır. Sürdürülebilir mimaride asıl mesele, çevresel faktörlerin ve mimari bileşenlerin verimli kullanımıdır. Tarih boyunca insanlar, kendilerini güvende ve rahat hissetmek için çevre ile uyum içinde olan konutlar inşa etmeye çalışmışlardır. Sert doğa koşullarını insanların lehine çeviren, tecrübeye dayalı mimari yapılar hala günümüzde kullanıldığında, yaşam için gerekli olan konforu insanlara sunabilmektedir. Bu bağlamda, coğrafya ve hava koşullarının doğrudan konut oluşumlarını etkilediği bilinmektedir. Geleneksel yapı tekniklerini yakından incelemek, mimarlık alanında her geçen gün daha fazla savunulan, doğa dostu yerleşim planları ve sürdürülebilirlik ilkeleri için önem arz etmektedir. Bu araştırma 5 (beş) bölümden oluşup; giriş bölümünden sonra, Yazd`in genel özelliklerini, yerleşim özelliklerini, sürdürülebilir mimari kavramı çerçevesinde mimari birimlerini, plan tipolojilerini, geometrik özelliklerini ve yapısal detaylarını ve literatürde var olan sayısal analizleri kullanarak mimari detayların çalışma şekli ve bu detayların verimliliğini etkileyen faktörleri araştırmaktadır. Ayrıca Yazd kenti iklimsel tasarım, yenilenebilir enerji kullanımı, su tüketimi, atık azaltılması ve sürdürülebilir yapı malzemelerinin kullanımı gibi çevresel sürdürülebilirlik faktörleri açısından analiz edilmiştir.