Sultan Abdülaziz dönemi mimarlığı: İstanbul örnekleri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MİMARLIK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÜLTEN DURSUN

Danışman: Nur Urfalıoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez çalışmasının birinci bölümü giriş kısmından oluşmaktadır. Burada genel olarak, tezin seçiliş amacı ve araştırma konusu olan yapıların niteliği ve niceliği üzerinde durulmuştur. İkinci kısımda, genel olarak, Osmanlı mimarisinin başlangıcından, Sultan Abdülaziz'in tahta çıktığı tarih olan 1861'e kadar ki mimari süreç ele alınmıştır. Osmanlı mimarisi de diğer tüm kültürlerde olduğu gibi mabet mimarisi ekseninde şekillendiğinden, bu süreç daha çok camiler üzerinden özetlenmeye çalışılmış, bunun yanında medrese, türbe, imaret, zaviye, han, hamam gibi diğer Osmanlı yapılarının durumu ele alınmaya çalışılmıştır. Yine bu bölümde tez konusunun geçtiği yüzyıl olan, 19. yüzyıl mimarisi genel olarak incelenmiştir. Son olarak da, bu yüzyılla özdeşleşen Balyan ailesi hakkında bir takım bilgiler verilmiştir. Üçüncü kısımda, tez çalışmasına konu olan yapıların banisi Sultan Abdülaziz'in kişiliği ve dönemin sosyo-ekonomik yapısı üzerinde durulmuştur. Dördüncü kısımda, Sultan Abdülaziz dönemi (1861-1876) içerisinde yapımına başlanmış ve bitirilmiş ve yine günümüzde ayakta kalmayı başarmış yapılar tespit edilerek, katalog halinde sunulmuştur. Katalogdaki eserler plan, cephe ve bezeme açısından tek tek ele alınmış ve fotoğraflarıyla birlikte çalışmaya eklenmiştir. Beşinci bölümde harita ve tablolar yardımıyla yapılar değerlendirilmiştir. Altıncı bölümde ise elde edilen bütün veriler ışığında, kendinden önceki ve sonraki mimari faaliyetler ile karşılaştırma yapılmış ve dönemin mimarlığı hakkında bir sonuca ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Osmanlı, Sultan Abdülaziz, mimari, batılılaşma, oryantalizm