12-ton müziği için pure data tabanlı jeneratif nesne kitaplığı tasarımı
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, SAHNE SANATLARI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TİMUÇİN UFUK AKÇAABAT
Danışman: Arda EDEN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tez çalışması, on iki ton müziği kompozisyonu yaratım sürecinde bestecilere yardımcı olacak araçları (nesneleri) içeren bir yazılım kitaplığı tasarlamayı amaçlamaktadır. Bu kitaplık, açık kaynaklı bir görsel programlama dili olan Pure Data (Pd) ortamında geliştirilmiştir. Geliştirilen nesneler, on iki ton müziğine özgü dizilerin seslendirilmesini, jeneratif bir sistem ile etkileşimli kullanılmasını mümkün kılacak şekilde ve sonuçların MIDI formatına aktarılmasını mümkün kılacak şekilde tasarlanmıştır. Böylelikle bestecilere hem yaratıcı süreçte hem de teknik uygulamada esneklik ve üretkenlik kazandırılması hedeflenmiştir. Çalışmanın ilk bölümünde, jeneratif sanat kavramsal olarak incelenmiş, tarihsel gelişim süreci, üretim ve yaklaşım tarzları incelenerek kapsamlı bir şekilde değerlendirilmiştir. Jeneratif sanatın, belirli kurallar veya algoritmalar aracılığıyla kendi kendine üretim yapabilen sistemler geliştirmeyi esas alması nedeniyle, bu tür sanat eserlerinde kullanılan jeneratif sistemler de araştırılmış ve incelenmiştir. Aynı zamanda jeneratif müzik kavramı da araştırılmış ve tarihsel örnekler üzerinden açıklanmıştır. İlk bölümün ikinci kısmında ise Arnold Schoenberg tarafından geliştirilen on iki ton müziği incelenmiş ve elde edilen bulgular ortaya konmuştur. Bu sistemin temel ilkeleri, dizilerin oluşturulması, dönüşüm teknikleri (prime, inversion, retrograde, vb.) ayrıntılı biçimde incelenmiştir. Bu bilgiler, sonraki bölümlerde geliştirilecek Pure Data nesneleri için teorik bir temel oluşturmuştur. Çalışmanın son bölümünde ise Pure Data ortamında hedeflenen amaçlara uygun olarak somut nesne tasarımları oluşturulmuş, tasarlanan nesneler ve çalışma yöntemleri açıklanmıştır. Sonuç kısmında ise, tasarlanan nesnelerin yardımıyla oluşturulan kompozisyon örneklerine yer verilmiştir.