C6 glioma hücre hattında cisplatin ve ginkgolid a yüklü nanopartiküllerin biyolojik etkilerinin incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Moleküler Biyoloji Ve Genetik Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÜMMÜGÜLSÜM GÜZELSOY

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Banu Mansuroğlu

Eş Danışman: Melike Ersöz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Glioblastoma, primer beyin tümörleri arasında en sık görülen agresif malign kanser türüdür. Tedavi yöntemlerinde kemoterapi ve radyoterapi yer almasına rağmen kısıtlı etkinlik göstermesi ve hastalığın çok hızlı yayılması sonucunda glioblastoma hastalarında hayatta kalma süresi 15 ayı geçmemektedir. Bu nedenle, glioblostoma tedavisinde yeni yaklaşımlara ihtiyaç duyulmaktadır. Cisplatin, kanser tedavilerinde yaygın kullanılan bir kemoterapi ilacıdır. Cisplatin DNA'da hasar oluşturarak hücre döngüsünün G1/S fazında kalmasını sağlar ve apoptoza neden olur. Fakat bu durum aynı zamanda mitokondriyal disfonksiyon oluşturur. Ginkgo biloba ekstraktı içerisinde bulunan terpenoidler (Ginkgolid A, Ginkgolid B), anti-kanser ve nöroprotektif etkiler dahil olmak üzere birçok önemli biyolojik aktiviteye sahip antioksidanlardır. Ginkgolide A, Ginkgo biloba'nın yapraklarından izole edilen oldukça aktif bir moleküldür. Ginkgolide A'nın çeşitli hastalıklara karşı koruyucu etkisinin iyi bir antioksidan olmasından kaynaklandığı düşünülmektedir. Günümüzde nanopartiküler (NP) sistemler, bir çok tedavide mevcut ilaçların etkinliğini arttırmak ve kontrollü salınım sağlamak amacıyla ilaç taşıyıcı sistemler olarak kullanılmaktadır. Bu çalışmada, Cisplatin, Cisplatin yüklü PLGA NP, Ginkgolid A, Ginkgolid A yüklü PLGA NP'nin C6 Glioma hücrelerinde biyolojik etkileri araştırıldı. Cisplatin yüklü PLGA NP ve Ginkgolid A yüklü PLGA NP tekli emülsiyon (w/o) yöntemiyle sentezlendi. Cisplatin yüklü PLGA NP ve Ginkgolid A yüklü PLGA NP'nin boyut dağılımları, çoklu dağılım indeksleri, zeta potansiyelleri, enkapsülasyon verimleri ve ilaç yükleme kapasitesileri belirlendi. Cisplatin yüklü PLGA NP'nin boyutu 196.5 ± 1.773 nm, Ginkgolid A yüklü PLGA NP'nin boyutu ise 224.5 ± 10.86 nm olarak ölçüldü. Cisplatin, Cisplatin yüklü PLGA NP, Ginkgolid A ve Ginkgolid A yüklü PLGA NP'nin sitotoksik aktivitesi C6 Glioma hücrelerinde MTT yöntemiyle analiz edildi. Cisplatin ve Cisplatin yüklü PLGA NP ile muamele edilen C6 Glioma hücrelerinin IC50 değerleri 24. saatte sırasıyla; 53 µM ve 24 µM, 48. saatte ise sırasıyla; 12.7 µM ve 4.3 µM olarak belirlendi. Ginkgolid A ve Ginkgolid A yüklü PLGA NP ile muamele edilen C6 Glioma hücrelerinin IC50 değerleri 24. saatte sırasıyla; 175 µM ve 116 µM, 48. saatte ise sırasıyla; 136 µM ve 64 µM olarak tespit edildi. Cisplatin, Cisplatin yüklü PLGA NP, Ginkgolid A ve Ginkgolid A yüklü PLGA NP ile muamele edilen C6 Glioma hücrelerindeki apoptotik etki TUNEL yöntemi ile gösterildi. 24 ve 48 saat Cisplatin, Cisplatin yüklü PLGA NP, Ginkgolid A ve Ginkgolid A yüklü PLGA NP uygulanan C6 Glioma hücrelerindeki apoptotik hücre sayısı kontrol hücrelerine göre istatistiksel olarak anlamlı bir artış gösterdi (p<0.05). Total oksidan seviye (TOS) tayini kit ile, oksidatif stres belirteci olan MDA seviyesi spektrofotometrik olarak belirlendi. Total antioksidan seviye (TAS) tayini kit ile, GSH ve SOD antioksidan düzeyleri spektrofotometrik olarak saptandı. 48 saat Cisplatin yüklü PLGA NP ile muamele edilen C6 Glioma hücrelerinin TOS değerleri kontrol hücrelerine göre istatistiksel olarak anlamlı bir artış gösterdi (p<0.05). 48 saat Ginkgolid A yüklü PLGA NP ile muamele edilen C6 Glioma hücrelerinin TAS değerlerinde kontrol hücrelerine göre istatistiksel olarak anlamlı bir artış kaydedildi (p<0.05). Elde edilen sonuçlarla; Cisplatin ve Cisplatin yüklü PLGA NP'nin C6 Glioma hücrelerinde oksidatif stresi arttırarak apoptozu indüklediği, Ginkgolid A ve Ginkgolid A yüklü PLGA NP'nin ise C6 Glioma hücrelerinde antioksidan aktivitesi ile serbest radikallerin ortadan kaldırılmasında etkili olduğu gösterildi. Buna göre; Cisplatin, Cisplatin yüklü PLGA NP, Ginkgolid A ve Ginkgolid A yüklü PLGA NP glioblastoma tedavisine yönetlik olarak geliştirilen etkin tedavi yaklaşımlarında düşünülebilir. Çalışma sonuçları bu alandaki gelecekteki araştırmalara önemli bir katkı sağlayacaktır. Anahtar Kelimeler: Cisplatin, Ginkgolid A, Nanopartikül, Oksidatif stres, Antioksidan, Apoptoz, Glioblastoma