Ortaokul matematik öğretmenlerinin Eğitim Bilişim Ağını kullanma durumları ve bireysel yenilikçilik özellikleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, BİLGİSAYAR VE ÖĞRETİM TEKNOLOJİLERİ EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZEYNEP AKTAŞ
Danışman: Şefika Feza Orhan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Milli Eğitim Bakanlığı tarafından kullanımı teşvik ve takip edilen Eğitim Bilişim Ağı (EBA) platformu, öğretim programına ve sınıf düzeylerine uygun olarak hazırlanmış, kontrolden geçmiş, ücretsiz dijital içerikleri barındırmaktadır. Bu araştırmada, son yıllarda içeriği zenginleştirilen ve yeniden yapılandırılan EBA'nın öğretmenler tarafından kullanım durumu, üzerinde çok çalışılmamış olan öğretmenlerin yeniliği benimseme kişisel özellikleri açısından analiz edilmiştir. Araştırmanın amaçları, ortaokul matematik öğretmenlerinin yenilikçilik özelliklerini, derslerinde EBA'dan dijital materyal kullanma durumunu, kullanmayanların kullanmama sebeplerini, kullananların kullanım amaçlarını tespit etmek, öğretmenlerin EBA kullanım sıklığını bireysel yenilikçilik özelliklerine ve çeşitli değişkenlere göre incelemektir. Araştırmada nedensel karşılaştırma yöntemi kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak "EBA Kullanım Anketi" ile Kılıçer ve Odabaşı'nın Türkçe uyarlamasını yaptığı "Bireysel Yenilikçilik Ölçeği (BYÖ)" kullanılmıştır. İstanbul'un Kağıthane ilçesindeki 28 devlet ortaokulunda görev yapan toplam 151 matematik öğretmeninin oluşturduğu çalışma evreninden toplam 110 öğretmenin verileri araştırmada analiz edilmiştir. Araştırmaya katılan öğretmenlerinin BYÖ'den aldıkları puanlara göre; Rogers'in Yeniliğin Yayılımı Kuramı'ndaki benimseyen kategorilerinden sırasıyla en çok "erken benimseyenler" (%47,3) ve "temkinle benimseyen çoğunluk" (%41,8) kategorilerine dahil oldukları; "yenilikçilerin" oranının ise %8,2'de kaldığı tespit edilmiştir. Öğretmenlerinin toplamda %66,7'sinin EBA'daki dijital materyalleri derslerinde kullanmadığı, %33,3'ünün ise çeşitli sıklıklarla kullandığı görülmüştür. Derslerde EBA'dan dijital materyal kullanma durumları istatistiksel olarak; okulun teknolojik olanak durumuna ve EBA konulu seminere katılıma göre anlamlı farklılaşmakta, ancak kıdeme göre anlamlı farklılaşmamaktadır. Ayrıca, derslerde EBA'dan materyal kullanma sıklıklarının BYÖ puanlarına göre istatistiksel olarak anlamlı farklılaşmadığı; ancak derste kendi bilgisayarını kullanma durumunun BYÖ puanına göre, kendi bilgisayarıyla derslerine dijital materyal entegre edenler lehine istatistiksel olarak anlamlı farklılaştığı tespit edilmiştir. Bulgular değerlendirildiğinde, okulların %68'inin teknoloji entegrasyonu için yeterli şartlara sahip olmamasının ve EBA konulu seminere katılmama oranının yüksek (%59) olmasının, öğretmenlerin derslerinde EBA'dan dijital materyal kullanma oranının düşük çıkmasında etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Okulların teknolojik donanım ve altyapısının iyileştirilmesi ve EBA konulu seminer çalışmalarına katılım oranının artırılması EBA kullanım oranını artırmada etkili olabilir. İlaveten, araştırmada kendi bilgisayarını kullanarak uygun olmayan koşullarda da derslerine dijital materyal entegre edenlerin yenilikçilik özelliklerinin baskın olduğu göz önüne alındığında; yenilikçilik özellikleri yüksek öğretmenlerin teknoloji lideri olarak kullanılmasının, örnek uygulamaların tespit edilerek takdir ve teşvik edilmesinin de EBA kullanımının öğretmenler arasında yayılımını artırmada etkili olacağı düşünülmektedir.