Bölgesel Kalkınma Destekleri Kapsamında Müze Odaklı Projelerin İncelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sanat ve Tasarım Anasanat Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Sinem Gurbet YİĞİT

Danışman: Kadriye Tezcan Akmehmet

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Zaman içerisinde insanoğlunun farklı gereksinimleri ile ilişkili olarak "kalkınma"nın anlamı değişmiş, daha kapsamlı bir tanımının yapılması ihtiyacı doğmuştur. Böylece kalkınma tanımını içerisine kültür, eğitim, sağlık gibi farklı dinamikler de eklenmiştir. Günümüzde müzelerin de, toplumsal rolleri ile kapsayıcı hale gelmesi ve sosyal, kültürel ve ekonomik olarak toplumsal yaşama destek olma gibi amaçlar edinmesi sonucunda kültürel kalkınmanın itici güçlerinden biri olarak kabul edildikleri görülmektedir. Alanda geliştirilen teoriler ve gerçekleştirilen çalışmalar doğrultusunda kültürel kalkınmanın ana odaklarından birinin müzeler olduğu gerçeği küresel anlamda yadsınamaz hale gelmiştir. İngiltere, İspanya ve İtalya gibi ülkelerde gerçekleştirilen müze odaklı bölgesel kalkınma projeleri, müzelerin bölgesel kalkınmada etkin rol oynadığını göstermiştir. Türkiye'de de, dünyada olduğu gibi Bölgesel Kalkınma Ajansları desteği ile müze projeleri gerçekleştirilmekte ve bu projelerin bölgesel kalkınma hedeflerini desteklemesi beklenmektedir. Ancak alanyazında bu projelerin kalkınmaya olan etkisinin ve sürdürülebilirliğinin incelendiği bir çalışma bulunmamaktadır. Bu tez çalışmasının amacı Türkiye'de Bölgesel Kalkınma Ajanslarının desteği ile gerçekleştirilen müze projelerinin betimlenmesi ve bu projelerin bölgesel kalkınma hedeflerine katkısının tartışılmasıdır. Buradan hareketle, kültürel kalkınma için yerel yönetimler ve müzelerin işbirliğinin önemi vurgulanmış ve Bölgesel Kalkınma Ajansları desteği ile müze projeleri alanyazın taraması, doküman incelemesi ve görüşme yöntemi ile toplanan verilerle incelenmiştir. Katılımcı müzelerdeki müze uzmanları ile yüz yüze gerçekleştirilen görüşmeler ile Bölgesel Kalkınma Ajansları desteği ile gerçekleştirilen müze projelerinin tasarım, uygulama, değerlendirme süreçlerine yönelik bilgileri ve projelerin sürdürülebilirlikleri hakkındaki görüşleri alınmıştır. Bu projelerin uygulanmasının ve sürdürülebilirliğinin sağlanması konusunda insan kaynağı ve bütçe yetersizliği gibi ortak problemler gözlenmiştir. Proje sonrasında ise katılımcı müzelerin değerlendirmeye yönelik nesnel bir çalışma yapmadıkları tespit edilmiş ve müzeler arasında çok yaygın olan sözlü kişisel gözlem ifadelerine dayalı değerlendirmelerin öznel kalmakta olduğu görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Bölgesel Kalkınma ve Müzeler, Bölgesel Kalkınma Ajansları, Kültürel Kalkınma, Müze Projeleri ve Kalkınma Ajansları