Matematiksel dili kullanma ve anlama becerisinin parantez kullanma özelinde incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MATEMATİK VE FEN BİLİMLERİ EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: TEVHİDE ŞİRİN TURAN

Danışman: Elif Bahadır

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı, ortaokul matematik öğretmenlerinin görüşleri çerçevesinde; üç farklı yönden parantez kullanımını incelemektir. İlki matematik dili ve sembolleri içerisinde parantezin yeri ve kullanımını incelemekken ikincisi müfredat içerisinde parantezin yerini, öğretmenlerin ders uygulamalarında ve ölçme-değerlendirme çalışmalarında parantez kullanımını incelemektir. Üçüncüsü ise öğrencilerin parantez kullanımını ve de öğrencilerin parantez kullanımlarında sahip oldukları hata/kavram yanılgılarını incelemektir. Çalışma 2023-2024 eğitim öğretim yılında amaçlı örneklem yöntemi ile seçilen 10 ortaokul öğretmeniyle yürütülmüştür. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması yöntemi kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak, araştırmacının düzenlediği uzman görüşü alınarak oluşturulmuş yarı yapılandırılmış bir görüşme formu kullanılmıştır. Veriler içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Çalışmada ana ve alt problemler kategori olarak kullanılmıştır. Elde edilen veriler dolayısıyla ortaya ek kategoriler de çıkmıştır. Çalışmadan elde edilen bulgular sonucunda; öğretmenlere göre öğrencilerin matematik dilini anlama ve kullanmadaki becerilerinin düşük olduğu görülmektedir. Bu beceriyi etkileyen faktörlerin genel başarı, kitap okuma alışkanlığı, öğretmen faktörü vb. durumların olduğu belirtilmiştir. Öğrencilerin matematik dilini kullanırken bazı hatalar yaptıkları sonucuna varılmıştır. Hataların en başında sembol kullanma becerisi gelmektedir ve öğretmenlere göre öğrencilerin sembol kullanma becerileri yetersizdir. Öğretmenler, matematik dilini kullanım becerisinin parantez kullanım becerisine etki ettiği görüşündedir. Müfredat içerisinde de parantez kullanımını yetersiz bulmaktadırlar. Yetersizliğin genellikle parantez kullanımına verilen önemin eksikliğinden kaynaklandığı tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular ve alan yazına göre; matematik eğitiminde parantez kullanımına gereken önemin verilmemesi müfredatta yetersizliğe neden olup öğrencilerin çeşitli konuların temellerinde hata yapmalarına neden olmaktadır. Bunun genellikle parantezin önemini dikkate almamalarından kaynaklandığı tespit edilmiştir. Bu bulgular ışığında matematik dilini anlama ve kullanma becerisini etkileyen durumların incelenmesi önerisinde bulunulmuştur. Matematik dilini kullanmada yapılan hatalar genellikle sembol kullanımlarından kaynaklandığı için sembol kullanım becerilerinin geliştirilmesi ve yapılan hataları giderme çalışmalarının yapılması önerilmiştir. Parantez kullanımına verilen önemin arttırılması önerisi de çalışmanın ana önerisidir. Bu yönde müfredat geliştirmeleri ve öğretmen eğitimleri düzenlenmesi önerilmektedir.