Bina Sektöründe Döngüsel Ekonominin Benimsenmesinde Etkili Olan Engeller ve İtici Güçlerin İrdelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, Mimarlık Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Selimhan Sevindik
Danışman: Suzi Dilara Mangan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Küresel nüfus artışı ve yüksek yaşam standartlarına dayalı olarak hızla gelişen bina sektörü, küresel çapta karşılaşılan önemli çevre sorunlarının odak noktasında yer almaktadır. Öte yandan, mevcut bina üretim sürecine entegrasyonu sağlanacak pek çok farklı yaklaşım ile bina sektörünün bu sorunların çözümünde de ciddi bir rol oynayacağı açıktır. Bu bağlamda, bina sektöründe benimsenmesi gerekli yaklaşımlardan öne çıkan yaklaşım, azalt, yeniden kullan ve geri dönüştür ilkelerinin esas alındığı döngüsel ekonomi yaklaşımıdır. Kaynakların verimsiz kullanımına sebep olan lineer ekonomi yaklaşımından döngüsel ekonomi yaklaşımına doğru dönüşümün bina sektöründe gerçekleştirilebilmesi için döngüsel ekonominin bina sektörüne entegre edilmesi gereken ölçeğin ve buna bağlı etkin tasarım yöntemlerinin belirlenmesi gibi pek çok hususa ilişkin sektördeki mevcut bilgi ve farkındalık düzeyinin incelenmesi ve beraberinde bu dönüşüm sürecini etkileyen engeller ve itici güçlerin irdelenmesi zorunludur. Dolayısıyla, bu tez çalışması ile döngüsel ekonominin bina sektöründe benimsenmesinde etkili olan engeller ve itici güçlere ilişkin mevcut sınıflandırma sistemleri ve detay düzeylerinin sistematik literatür taraması yöntemi aracılığıyla değerlendirilmesi ve geliştirilen sınıflandırma önerisine dayalı yürütülen anket çalışması ile Türkiye bağlamında bina sektöründeki farklı karar vericilerin gerek döngüsel ekonomi yaklaşımına gerekse döngüsel ekonominin bina sektöründe benimsenmesinde karşılaşılan engel ve itici güçlere ilişkin mevcut bilgi ve farkındalık düzeylerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda hazırlanan tez çalışmasının birinci bölümünde küresel iklim değişikliği ile mücadele kapsamında bina sektörünün potansiyeli değerlendirilmiş olup çalışmanın amaç, kapsam ve yöntemine yer verilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde lineer ekonomi ve döngüsel ekonomi yaklaşımları ele alınmış ve bina sektöründe döngüsel ekonominin benimsenmesinde farklı uygulama ölçekleri, karar vericiler ve geliştirilen araç ve standartların etkisi kapsamlı bir şekilde irdelenmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde tez kapsamında dikkate alınan sistematik literatür taraması ve anket çalışmasına dayalı yaklaşım ve izlenilen bu yaklaşım sonucunda da elde edilen bulgular ayrıntılı şekilde sunulmuştur. Çalışmanın son bölümünde ise, elde edilen bulgular özetlenerek ulaşılan genel sonuçlara yer verilmiştir.