Fatih ilçesi İmrahor Mahallesi'nde tarihi çevre koruma çalışması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MİMARLIK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SENİHA DENİZ SARICIOĞLU
Danışman: Ceylan Irem Gençer
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kentsel ölçekte daha önce çalışılmamış olan Yedikule semti, İstanbul Tarihi Yarımada'nın güney ucunda yer alır. 2700 yıldır yerleşme alanı olarak kullanılan Yedikule, Bizans, Osmanlı ve Cumhuriyet Dönemleri'nin özelliklerini yansıtan özgün anıtsal ve sivil mimarlık örneklerini barındırır. Yedikule'nin sahip olduğu tarihi ve kültürel değerlerinin belirlenmesi, bu değerlerin korunması ve sıhhileştirilmesi tez çalışmasının amacıdır. Anıtsal ve sivil mimarlık örneklerinin yoğun olarak görüldüğü İmrahor Camisi ile Yedikule Zindanları arasında kalan bölge çalışma alanı olarak belirlenmiş, Yedikule İstasyon Sokak ve İmrahor Caddesi ile çalışma alanının sınırları kesinleştirilmiştir. Tez çalışması 7 bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Tez çalışmasının Giriş bölümü tez konusuyla ilgili temel bilgileri içermektedir. Literatür Özeti, Çalışmanın Amacı ve Bulgular giriş bölümünü takip etmektedir. İkinci bölüm ise Yedikule'nin Tarihi Yarımada içindeki konumuna ilişkin uzamsal verilerin incelendiği bölümdür. Bu bölümde alanın yeri ve sınırları tanımlanmakta olup jeolojik yapısı, iklimi, bitki örtüsü, bölgeye ulaşım, sosyal ve ekonomik yapısı hakkında edinilen bilgiler açıklanmaktadır. Üçüncü bölümde ise Yedikule'nin ve içinde bulunduğu Tarihi Yarımada'nın tarihsel süreç içinde geçirdiği değişimler incelenmiştir. Tarihsel gelişimi, Byzantion-Roma ve Bizans, Osmanlı Dönemi ve Cumhuriyet Dönemi olarak üç dönemde ele alınmıştır. Dördüncü bölümde Yedikule'nin ve yakın çevresinin sahip olduğu tarihi sivil ve anıtsal yapılar tanıtılmıştır. Geleneksel sivil mimarlık örnekleri ise cephe, çıkma, pencere, kapı, yapılarda kullanılan dekoratif öğeler ve yapıların yapım tekniği ve malzeme kullanımı bakımından ayrıntılı olarak açıklanmıştır. Bölgede yapımı 1950'lere tarihlenen kat apartmanları yaygın bir şekilde görülmektedir. Müstakil aile konutlarından apartmanlara geçişin önemli sembolü olan bu yapılar cephe tasarımları, malzeme seçimleri ve gabarileri açısından bölgedeki tarihi dokuyla uyumludurlar. 20. yüzyıl mirası bakımından korunması gerekli bu yapılar hakkında da genel bilgiler bu bölümde verilmiştir. Beşinci bölümde ise çalışma alanı ile sınırlanan alandaki tüm yapılara ait detaylı belgeleme çalışmaları yapılmıştır. Alandaki sokakların dokuları ve yapıların çevreleri irdelenmiştir. Yerinde fotoğraf çekimleri yapılarak mevcut durum ve değişimler tespit edilmiştir. Yapı tipleri, kat yükseklikleri, özgün cephe ve kütle durumlarının korunmuşluğu, yapım sistemleri ve strüktürel durumları açısından sınıflandırılmış olup, veriler 1/1000 plan üzerine işlenmiştir. Alanda yaşayan 20 hane ile anket çalışması yapılarak belirtilen fiziksel analizlere ek olarak bölgedeki sosyal dokuya dair verileri de elde edilmiştir. Altıncı bölümde Yedikule ile ilgili yasal düzenlemeler derlenmiş ve incelenmiştir. Yedinci bölümde ise yapılan araştırma, analiz, belgeleme çalışmaları ışığında Yedikule'nin İmrahor Mahallesi ve yakın çevresini kapsayan alandaki geleneksel dokuyu korumaya yönelik öneriler geliştirilmiştir.