Türkiye'de imar hakkı aktarımı yönteminin uygulanabilirliğinin incelenmesi: patara özel çevre koruma bölgesi örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, HARİTA MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SAADET YEŞİL
Danışman: Hülya Demir
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Doğal, kültürel ve tarihi değerlerin korunması esnasında mülkiyet hakkının tamamen ya da kısmen sınırlandığı görülmektedir. Bu durumda ortaya çıkan hak mağduriyetlerinin engellenmesi amacıyla başta Amerika Birleşik Devletleri olmak üzere dünyanın çeşitli yerlerinde imar hakkı aktarımı (İHA) yöntemi kullanılmaktadır. İHA aracının Türkiye mevzuatına girişi, 2004 yılında 5226 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu ile Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile gerçekleşmiştir. Bu çalışmada İHA modelinin genel olarak tanıtılması ve özel çevre koruma bölgesi (ÖÇKB) örneğinde Türkiye için uygulanabilirliğinin irdelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, öncelikle, korunan alan ve ÖÇKB terimleri açıklanmış; imar hakkı aktarımı yönteminin çeşitli tanımlamaları yapılarak İHA kavramı, tarihsel gelişimi, temel unsurları ve koruma ile olan ilişkisi yönleriyle incelenmiş; yöntemin Türkiye mevzuatındaki yeri ve uluslararası örnek uygulamalara değinilerek, Türkiye için örnek oluşturabilecek xiv detaylar belirlenmiş; ülkemizdeki koruma alanlarında uygulanan diğer yöntemlerle karşılaştırılması yapılarak olumlu ve olumsuz yönleri ortaya konulmuş; Patara ÖÇKB'de seçilen pilot bir alanda örnek uygulamaya yer verilmiş ve İHA'nın ÖÇKB'lerde uygulanabilirliği irdelenmiştir. Bu çerçevede anket çalışması gerçekleştirilmiş, çalışmanın sonuçları yapılan örnek uygulamada dikkate alınmıştır. Sonuç olarak, İHA yönteminin Türkiye'de uygulanabilirliği için yeterli yasal, sosyal ve ekonomik koşullarının oluşması gerekliliği, yoksa yapılan uygulama ile mülkiyet hakkı ihlali, memnuniyetsizlik, zaman kaybı, ekonomik kayıp gibi yasal ve toplumsal açıdan olumsuz sonuçlar ortaya çıkabileceği belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: İmar hakkı aktarımı, aktaran bölge, aktarım bölgesi, özel çevre koruma, Patara Özel Çevre Koruma Bölgesi.