Dijital çağda sanat pratikleri ve alımlayıcı ilişkisi bağlamında bir deneyim araştırması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sanat ve Tasarım Anasanat Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BERNA KILIÇOĞLU
Danışman: Mehmet Emin Kahraman
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Günümüz sanat deneyiminde sergi ziyaretçilerinin sanat alımlama süreçlerinde hissettikleri duygular, geliştirdikleri düşünceler, kazandıkları bilgi ve anlayış gibi durumlar, sanat eserinin yaratılması kadar önem taşımaktadır. Özellikle modern sanat döneminin ardından yaşanan radikal gelişmeler, sanatın kavramsal yönü, uygulama ortamları, sergileme teknikleri, kullanılan yöntemler gibi unsurlarla birlikte, tüm bunların tümleyicisi olan alımlayıcıyı da hissedilir ölçüde değiştirmiştir. Buna paralel, izleyicinin/alımlayıcının sanattaki ağırlığı daha hissedilir hale gelirken, sanatın deneyimlenmesinin ardındaki süreç çok daha merak edilir olmuştur. Buradan hareketle, dijital sanat ve izleyici/alımlayıcı deneyimi ilişkisi üzerinden temellenen araştırmada, bir durum tespiti yapmak ve sergi ziyaretçisinin yaşadığı sanat deneyimini ortaya koymak hedeflenmiştir. Yapılan araştırmada kuramsal zemin temellendirilirken literatür taramasından, veri toplama tekniği olarak ise anket yönteminden yararlanılmıştır. Bu kapsamda ziyaretçinin sergi deneyimi ölçümlenirken; "Düşünceye Dayalı Deneyim" (Contemplative Experience), "Heyecan Verici Deneyim" (Enthusing Experience) ve "Sosyal Deneyim" (Social Experience) boyutları esas alınmıştır. Bu boyutlar üzerinden elde edilen soru/ifadeler, araştırmanın örneklem sergileri olarak belirlenen: "Makine Hatıraları: Uzay" sergisi (Pilevneli Galeri, 2021); "Distopya Ses Sanatı" sergisi (Akbank Sanat, 2021) ve "Hareket Eden Anılar" sergisi (Cocoon Sanat Galerisi, 2021) ziyaretçilerine fiziksel ve dijital anket formları üzerinden uygulanmıştır. Teknolojik temelli eserlerin deneyimi ve sergi memnuniyetini artırdığı görüşünden hareketle ortaya koyulan çalışmanın sonucunda ise ziyaretçilerin memnuniyeti ölçen üç deneyim boyutunu da yüksek oranda yaşadıkları görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Dijital Sanat, Sanat ve Deneyim, Ziyaretçi Deneyimi, Teknoloji ve Sanat, Disiplinlerarası Sanat