Açık ve Yeşil Alan Sistemlerinin Kentsel Yaşanabilirlik Bağlamında Değerlendirilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, ŞEHİR VE BÖLGE PLANLAMA ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖZNE HIZLI

Danışman: Esin Özlem Aktuğlu Aktan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Son yıllarda hızla büyüyen kentler, insan yaşamını ve ekolojik dengeleri olumsuz yönde etkilemektedir. Açık ve yeşil alanlar, niceliksel açıdan azalmaya ve niteliksel açıdan da özelliklerini kaybetmeye başlamıştır. Bununla birlikte sağlıksız kent koşulları ortaya çıkmaktadır. Dolayısıyla kentler gittikçe yaşanılmaz hale gelmektedir. Bu tezin amacı, açık ve yeşil alanları kullanarak kentsel yaşanabilirliği yükseltmektir. Tez kapsamında kentsel yaşanabilirlik, açık-yeşil alanlar ve açık-yeşil alan sistemleri ele alınmıştır. Sistem çeşitlerinden kent ile ilgili olan; yeşil kuşak, yeşil kama, yeşil örgün/ağ, yeşil kalp ve yeşil koridor/yol daha detaylı bir şekilde örnekler üzerinden incelenmiştir. Kentsel yaşanabilirlik ve açık-yeşil alanlar arasındaki ilişkiyi göstermek için, 6 farklı kurum tarafından dünya kentlerini sıralayan 'ilk 10 yaşanabilir kent' listelenip, bu listede en çok çakışan kentler seçilmiştir. Seçilen Zürih, Kopenhag, Viyana ve Auckland kentlerinin açık ve yeşil alan sistemleri literatürden elde edilen bilgiler doğrultusunda incelenmiş ve kentsel yaşanabilirlik sıralamalarında aldıkları dereceler ile karşılaştırılarak değerlendirilmiştir. Ardından kentsel yaşanabilirliği arttırması yönünde açık ve yeşil alanlara alternatif olarak farklı ölçeklerde örnekler sunulmuştur. Bu örnekler, İstanbul Kadıköy İlçesi'nde "Yeşil Rota Projesi" kapsamında geliştirilmiştir. Tezin sonucunda, açık ve yeşil alan sistemlerinin kentleri daha yaşanabilir kılmasında etkisi olduğu görülmüştür. Bu teze özgünlük katan değer ve tezin literatüre katkısı ise; açık ve yeşil alan sistemlerinden yola çıkarak kent ölçeğinde yeni yaklaşımlar geliştirilmesidir.