Harita mühendisliği iş alanlarında çok ölçütlü karar analizi yöntemlerinin uygulanması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, -, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Sencer Girgin
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Fatmagül KILIÇ GÜL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Üniversitelerin kontenjanları arttıkça mezunların sayısı da artmaktadır. Yeni mezun olanların iş arayanlar arasına katılmasıyla da başvuru sayılarında önemli artışlar yaşanmaktadır. Bu da oluşan rekabetçi bir ortamda aranan temel özelliklerin önemini ortaya koymaktadır. Diğer taraftan gereksinilen temel özellikler öğrencilerin de kariyer planlarını şekillendirebilmektedir. Bu çalışmada harita/geomatik mühendisliği bölümü mezunlarının özel sektördeki işe alımlarında aranan temel özelliklerin belirlenmesi ve özelliklerin çok ölçütlü karar analizi (ÇÖKA) yöntemleri ile analiz edilmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın bulguları; bu sektörde çalışmak isteyecek bölüm öğrencilerinin, öğrenimleri sırasında gerekli temel özellikleri inceleyerek, öğrenim ve eğitimlerini daha bilinçli sürdürmelerini sağlayacaktır. Çalışmada, harita mühendislerinin özel sektörde çalışma alanlarının, bu alanların yayılım gösterdiği illerin ve işe alım özelliklerinin belirlenmesi için internet ortamındaki iş ilanları analiz edilmiş, uzmanlar ile görüşmeler yapılmış, üniversiteler ve HKMO yayınları ve ilgili diğer literatür incelenmiştir. Bu kapsamda Lisanslı Harita Kadastro Mühendisleri ve Büroları (LİHKAB) hariç özel sektörün Klasik Haritacılık, İnşaat, Fotogrametri ve Uzaktan Algılama, Coğrafi Bilgi Sistemi, Taşınmaz (Gayrimenkul) Değerleme iş alanlarında yoğunlaşma olduğu belirlenmiş ve bu çalışma alanlarında aranan özellikler saptanmıştır. ÇÖKA'de ölçüt olarak değerlendirilen bu özellikler; Kişisel Bilgiler, Bireysel Özellikler, Eğitim ve Yetkinlikler, Tecrübe/İş Deneyimi şeklinde dört ana grup altında toplanmıştır. Ana ölçütlerle birlikte 22 alt ölçüt mevcuttur. Tasarlanan ölçütlere, işe alımlarda verilen yanıtlar genelde sözel olduğundan literatür araştırması ve uzman görüşleri değerlendirilerek olası yanıtlar sayısal değerlere dönüştürülmüştür. Özel sektörün farklı alanlarında çalışan ve insan kaynakları yönetimi konusunda da deneyimi olan kişiler karar verici olarak belirlenmiş ve ikili karşılaştırma yöntemi hem ana grup hem de tüm alt gruplar için bu uzmanlar ile uygulanmıştır. İkili karşılaştırmalar gerçekleştirildikten sonra, geometrik ortalama alınarak sonuç matris oluşturulmuş, ağırlıklar hesaplanmış ve tutarlılıkları kontrol edilmiştir. Ölçüt ağırlıkları veya önem dereceleri karşılaştırıldığında "Bireysel Özellikler"-"Eğitim ve Yetkinlikler"-"Tecrübe/İş Deneyimi" ve "Kişisel Bilgiler" şeklinde bir sıralama oluşmuştur. Alt ölçütlerde ise "Alanında/konusunda tecrübe" en önemli alt ölçüt olarak ortaya çıkmıştır. "Mesleki programlara hâkimiyet" ile "Problem çözme ve karar verme becerisi" onu takip etmiştir. İşe alınacak adayların özellikleri ve cevapları ile ilgili bir tasarım yapılmış ve birbirinden farklı özellikli sanal 10 aday verisi hazırlanmıştır. Bu veriler normalleştirilmiş ve bir veri matrisi oluşturulmuştur. Analitik Hiyerarşi Yöntemi (AHY) ve TOPSIS, adayların normalleştirilmiş ölçüt verileri ile ağırlıklarına uygulanmış ve adayların her iki yöntem ile sıralaması yapılmıştır. İki yöntem ile bulunan sonuçlar karşılaştırılmış, farklılıklar incelenmiştir. Harita mühendisliği bölümü öğrencilerinin, mezuniyetten sonra çalışabilecekleri alanlar hakkında fikirleri olup olmadığı, gelecekleri ile ilgili düşündükleri konular ile ilgili bir anket hazırlanmış ve YTÜ Harita Mühendisliği Bölümü öğrencilerine uygulanmıştır. Anket sonuçları değerlendirildiğinde ortaya çıkan durum, öğrencilerin; öğrenimleri sırasında çalışmak isteyebilecekleri alanı tanımalarının, gerekli temel özellikleri bilerek öğrenim ve eğitimlerini sürdürmelerinin önemini ortaya çıkarmıştır.