Park et- devam et tesislerinin erişilebilirliğinin hesaplanması için yeni bir model yaklaşımı: İstanbul örneği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GİZEM SALİH

Danışman: Mustafa Sinan Yardım

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Geçmişte yerel yönetimler, kentsel alanlarda, otomobil odaklı ulaştırma politikaları uygularken, günümüzde bu yaklaşım yerini hareketliliği önceleyen bir anlayışa bırakmıştır. Bu yüzden sürdürülebilir ulaşım politikaları uygulama kapsamında, ulaştırma talebini yönetmeye yönelim artmıştır. Otomobil ile kent merkezine girmenin maliyetini karşılamak için, otopark ücretleri artırılarak, sürücüler sıkışıklığın en çok yaşandığı kent merkezinden uzak tutulmaya çalışılmaktadır. Buna destek olmak için de, genellikle tek merkezli kent çeperlerine yerleştirilmiş olan park et-devam et alanları yapılmaktadır. Bu otoparklar sunulan uygun park ücretleri ile cazip hale getirilip, sürücülerin taşıtlarını buralara bıraktıktan sonra, merkezi alanlara toplu taşıma ile devam etmeleri sağlanmaktadır. İstanbul gibi çok merkezli ve trafik sıkışıklığı kentin uçlarına kadar uzanan bir metropolde, park et-devam et tesislerinin konumlandırılması için fazla seçenek mevcuttur. Otomobiller ise, birçok farklı niteliğinden ötürü kullanıcılar için halen öncelikli tercihtir. Fiyat ve erişilebilirlik bakımından uygun imkânlar sunulduğunda, bu tesisler, kentlilerin otomobillerini belirli bölgelere bırakmalarını teşvik etmektedir. Bu çalışmanın temel amacı, çok merkezli yapıdaki bir kent olarak, İstanbul'daki park et-devam et sistemlerinin erişilebilirlik perspektifinden değerlendirilmesidir. Buna yönelik olarak gözlem ve anket çalışmaları yapılmıştır. 2017 yılı Kasım ayı itibariyle, İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin 49 park et-devam et tesisinden, 40 tanesi fiilen çalıştırılmaktadır. Bunların ortalama devinimlerine göre bir anket örneklem hacmi hesaplanmıştır. 35 sorudan oluşan anketle park et-devam et alanlarını kullanan sürücülerle ilgili; demografi, gelir, konum, seyahat, park et-devam et özellikleri, erişim ve aktarma konularında verilerin toplanması hedeflenmiştir. Ankette bulunan ana başlıklardan demografi, gelir, konum, seyahat ve park et-devam et tesisi özellikleri betimleyici analiz ile incelenmiştir. Erişim ve aktarma verileri, tesislerin erişilebilirlik açısından değerlendirilmesi amacıyla üç farklı yöntem kullanılarak ele alınmıştır. Her bir yöntem incelenmiş, tüm yöntemlerin sonuçları karşılaştırılmıştır. Erişilebilirlik seviyelerini belirlemek için, İstanbul özelinde yeni bir indeks aralığı önerisinde bulunulmuştur. Elde edilen sonuçlar, işletmelerin tesis kalitesini arttırması için anlamlı olacak şekilde yorumlanmıştır.