İklim değişikliği etkisinde kıyı çizgisi gelişiminin incelenmesi:Karasu kıyı alanı örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ABDÜLKERİM AÇIKKOL
Danışman: Havva Anıl Güner
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Küresel iklim değişikliği nedeniyle hava sıcaklığındaki artış ve buzulların erimesi sonucu dalga iklimindeki değişim ve deniz seviyesinin yükselmesi kıyı sistemlerinde alansal ve zamansal ölçeklerde farklılıklar oluşturmaktadır. Bu etkiler altında kıyı alanlarında oluşan katı madde taşınımı (erozyon ve yığılma) sonucu kıyı çizgilerinde değişimler meydana gelmektedir. Batı Karadeniz Bölgesi'nde yer alan Sakarya ilinin Karasu ilçesine ait sahilden denize karışan Sakarya Nehrinin doğu tarafında yapılan son 40 yıllık incelemelerde erozyona uğradığı ve günlük yaşamı tehdit eder boyutta daraldığı görülmüş fakat nehrin batı kısmında çok fazla araştırma yapılmamıştır. Bu çalışmada nehrin batısında kalan Karasu kıyı çizgisinin son 40 yıllık değişimleri ve gelecek yıllar için dalga iklimi ve deniz seviyesindeki değişimlerin etkisi altında modellenerek gelecekteki araştırmalara ışık tutmak amaçlanmıştır. Bölgeye ait kıyı çizgisi değişiminin tahmini için Amerika Birleşik Devletleri Ordu Mühendisliği Araştırma ve Geliştirme Merkezi (USACE-ERDC) tarafından geliştirilen tek boyutlu bir kıyı gelişim modeli olan GenCade sayısal modeli kullanılmıştır. Modelin kalibrasyon ve doğrulama sürecinde 2013, 2014 ve 2015 yıllarına ait PLEIADES uydu görüntülerinin sayısallaştırılmasıyla elde edilen kıyı çizgileri ve Danimarka Hidrolik Enstitüsü (DHI) tarafından geliştirilen MIKE 21 SW sayısal dalga modelinden elde edilen dalga verileri kullanılmıştır. Ardından Karasu kıyısına ait geçmiş 40 yıllık dönemdeki kıyı boyu katı madde taşınım miktarları ve kıyı çizgisi değişimi belirlenmiştir. Çalışmanın bu kısmında 1980 yılına ait Keyhole-9 uydu görüntüsünün sayısallaştırılmasından elde edilmiş kıyı çizgisi verileri, MIKE 21 SW dalga modelinden elde edilen dalga verileri ve kalibrasyon ve doğrulama sürecinde belirlenen parametreler kullanılmıştır. RCP4.5 ve RCP8.5 iklim senaryolarına göre yakın (2021-2060) ve orta gelecek (2061- 2100) dönemleri için Karasu kıyısında kıyı boyu katı madde taşınımı ve kıyı çizgisi değişimi projeksiyon çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Model tahmin sonuçlarına göre Karasu kıyısında erozyon açısından yakın ve orta gelecek arasında çok fazla farklılık oluşmadığı görülmektedir. Yığılma açısından incelendiğinde, yakın gelecekte yığılmanın fazla olduğu, orta gelecekte ise azaldığı gözlemlenmiştir. Sonuç olarak, Karasu kıyısının orta gelecekte (2061-2100) erozyon ve yığılma açısından daha stabil hale geçtiği görülmektedir.