Poli(izobutilen-alt-maleik anhidrit)-pregabalin ilaç taşıma sistemlerinin sentezlenmesi ve karakterizasyonu


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, KİMYA ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: RABİA NUR CAN

Danışman: Dolunay ŞAKAR DAŞDAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Salım oranlarını tam olarak kontrol edebilen veya ilaçları belirli bir vücut bölgesine hedefleyebilen ilaç taşıma sistemleri, sağlık sistemi üzerinde çok büyük bir etkiye sahip olmuştur. İlaç taşıma, istenen terapötik etkileri güvenli ve verimli bir şekilde elde etmek için ihtiyaç duyulduğunda terapötiklerin vücutta taşınmasına yönelik yaklaşımları, formülasyonları, teknolojileri ve sistemleri ifade eder. İlaç taşıma sistemleri, aktif ilaç moleküllerinin terapötik etkilerini artırarak ve yan etkilerinin en aza indirilmesini sağlayarak hastalığın yönetimini iyileştirebilir. Ayrıca daha ayarlanabilir veya etkili dozların uygunluğu hastanın tedaviye uyumunu artırır. Klinik sonuçların terapötik faydalar göstermesi, yeni uygulamaların keşfedilmesi ve polimer kaynakları ve türevlerinin daha erişilebilir hale gelmesiyle polimerlerin ilaç taşımasında kullanımı artmaya devam etmektedir. Son yıllarda maleik anhidrit kopolimerlerinin sentezine ve karakterizasyonuna, bunların çeşitli moleküller, makromoleküller, partiküller, yüzeyler ile etkileşimlerine ve çok sayıda uygulamaya olan ilginin arttığı görülmektedir. Bu kopolimerlerin avantajları, düzenli olarak değişen tekrarlanabilir yapıları, biyouyumlulukları, pH'a bağlı çözünürlükleri, komonomere bağlı olarak hidrofobikliği değiştirme olasılığıdır. Bu tez çalışmasında, epilepsi, nöropatik ağrı ve yaygın anksiyete bozukluğu tedavilerinde kullanılan pregabalin ilaç etken maddesi, poli(izobutilen-alt-maleik anhidrit) kopolimerine, (1:1) ve (1:2) oranlarında katalizörsüz ortamda ve trietilamin katalizörü varlığında konjuge bağlanarak, 4 farklı kopolimer-ilaç taşıma sistemi sentezlenmiştir. Sentezlenen kopolimer-ilaç taşıma sistemlerinin FT-IR/ATR ve 1H NMR spektroskopileri ile yapısal karakterizasyonları yapılmış, ortalama molekül ağırlıkları ve ilaç bağlanma yüzdeleri hesaplanmıştır. Bu kopolimer-ilaç taşıma sistemlerinin kararlı oldukları optimum şartları belirleyebilmek için, 37 ℃ biyolojik vücut sıcaklığında farklı pH değerlerinde ve zaman değişimine bağlı olarak %0.9'luk izotonik NaCl çözeltisi, %5'lik dekstroz çözeltisi ve PBS çözeltisi gibi yapay vücut sıvısı ortamlarında polidispersite, partikül boyutu, mobilite ve zeta potansiyeli gibi zetasizer ölçümleri yapılmıştır. Sentezlenen kopolimer-ilaç taşıma sistemlerinin aktivitesini koruduğu optimum şartları belirleyebilmek için ise, 37 ℃ biyolojik vücut sıcaklığında farklı pH değerlerinde ve çalışılan yapay vücut sıvısı ortamlarında zaman değişimine bağlı olarak UV/VIS spektrum ölçümleri alınmıştır. Katalizörsüz ortamda ve katalizör varlığında sentezlenen farklı mol oranlarındaki poli(izobutilen-alt-maleik anhidrit)-pregabalin kopolimer-ilaç taşıma sistemlerinin farklı pH değerlerinde ve çeşitli yapay vücut sıvısı ortamlarında gerçekleştirilen zetasizer ölçümleri karşılaştırılmıştır ve elde edilen tüm sonuçlar yorumlanmıştır.