Bir Bakım Onarım Tersanesinde Farklı Gemi Türleri için Maliyet Analizi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FURKAN YÜCEL

Danışman: Eda Turan

Özet:

Gemi inşaatı sektörü stratejik ve ekonomik açıdan tarih boyunca büyük bir rol oynamış ve deniz ticaretinin artmasıyla küresel ekonomideki yerini güçlendirmiştir. Özellikle Asya ülkeleri lider konumdayken Türkiye son yıllarda gemi inşaatı ve bakım onarım kapasitesini önemli ölçüde artırmış tersane sayısını 85'e çıkararak sektördeki yerini sağlamlaştırmıştır. 2011'de 13,1 milyon DWT olan bakım onarım tonajı 2023'te 41 milyon DWT'ye ulaşarak ülkenin bu alandaki rekabet gücünü artırmıştır. Bu süreçte Türkiye gemi ihracatı ve ithalatında toparlanma yaşamış gemi inşaatı sektöründe istihdam sayıları artmıştır. Türkiye'de gemi bakım onarım süreçleri ise maliyet ve süre açısından büyük farklılıklar göstermektedir. Yapılan analizler sonucu kargo gemilerinin bakım onarım süreçlerinin en yüksek maliyetli ve karışık süreçlere sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Buna karşın konteyner gemileri ton başına maliyet açısından daha ekonomik seçenekler sunarken tanker gemileri bakım süreçlerinde daha maliyetli olmaktadır. Bakım süreçlerinde en önemli kalemler arasında havuz işleri, çelik ve boru işleri ile makine ve yardımcı makine işlerinin öne çıktığı gözlemlenmiştir. Gemilerin yaşları ve inşa yılları bakım maliyetleri üzerinde büyük bir etkiye sahipken yaşlı gemilerin bakım maliyetleri genellikle daha yüksektir. Bu nedenle gemi türüne göre farklı stratejiler geliştirilerek maliyet etkinliği sağlanması ve bakım süreçlerinin optimize edilmesi büyük önem taşımaktadır.