ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME TEKNİKLERİ VE ALTMAN Z SKOR MODELİ İLE FİNANSAL PERFORMANS KARŞILAŞTIRILMASI:BİST TURİZM İŞLETMELERİ ÜZERİNE BİR UYGULAMA

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GAZİ ÜNAL BEKEN

Danışman: Beyza Özkök

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Finansal performans, ekonomik birimlerin uyguladığı politika ve önlemlerin sonuçlarının parasal ifadesi olarak tanımlanmaktadır. Yüksek finansal performans ülkelerin gelişiminin, işletmelerin karlılığının ve sürdürülebilirliğinin ve bireylerin refahının bir göstergesidir. Bu sonuçlara ulaşmak için sınırlı ekonomik kaynakların verimli değerlendirilmesi esastır. Bu kaynaklardan faydalanırken ülkeler, işletmeler ve bireyler artan taleplere hızlı bir şekilde yanıt verebilmek için finansal durumlarını dikkate alarak karar alma süreçlerini yönetmelidir. Bu bağlamda Altman Z-Skor Modelinin 1993 yılında hizmet ve ticaret işletmeleri için geliştirilen ve finansal performanslarını karşılaştırma imkanı sunan modeli önemli bir araç olarak kullanılabilmektedir. Çalışma kapsamında Borsa İstanbul (BIST)'da Turizm Endeksi (XTRZM) kapsamında işlem gören işletmelerin Kamuyu Aydınlatma Platformu (KAP)'nda yayınlanan raporlardan yararlanılarak işletmelerin finansal performansları ölçülmüştür. Karar probleminin kriterlerini oluşturan Altman Z-Skor Modelinde yer alan dört finansal oran işletmelerin bilanço, gelir tablosu ve kar dağıtım tablolarından yararlanılarak elde edilmiştir. Elde edilen finansal oranlar karar verme sürecinin kriterleri olarak değerlendirilmiş ve kriter ağırlıklarını belirlemek için Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) kullanılmıştır. Ağırlıkları belirlenen kriterlerin sıralanması için TOPSIS ve MOORA yöntemlerinden faydalanılmıştır. Son olarak Altman Z-Skor Modeli finansal performansın ne ölçüde başarılı olduğunun değerlendirilmesindeki başarısından dolayı ve erken uyarı göstergesi niteliği nedeniyle uygulama bölümünde yer almıştır.