TÜRKÇE DİL BECERİLERİ BAĞLAMINDA ÖĞRETMEN ADAYLARININ ÇEVRİM İÇİ SINIFLARDA YAŞADIKLARI İLETİŞİM KAYGILARININ BELİRLENMESİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YİĞİT OMAY
Danışman: Ali Fuat Arıcı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Covid-19 salgını sonrasında dünyada ve dolayısıyla Türkiye'de çevrim içi eğitim imkânları daha da yaygınlaşmıştır. Çevrim içi sınıflar yeni araştırma alanlarına da kapı aralamaktadır. Yapılacak araştırmaların zeminini oluşturan temel unsurlardan biri ise ölçme ve değerlendirme süreçlerinin temelini oluşturacak ölçme araçlarının geliştirilmesi, uygulanması ve bu doğrultuda sahadan veri toplanmasıdır. Buradan hareketle çalışmada Türkçe dil becerileri bağlamında öğretmen adaylarının çevrim içi sınıflarda yaşadıkları iletişim kaygılarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Çevrim içi sınıflarda yaşanan iletişim kaygılarının belirlenmesi için Türkçe dil becerileri olan okuma, yazma, dinleme, konuşma becerilerini temele almak ve iletişim kaygılarını şekillendiren hâlleri bu beceriler bağlamında belirlemek oldukça mühimdir. Ölçek geliştirme sürecinde öncelikle öğretmen adaylarıyla Türkçe dil becerileri bağlamında geliştirilen soruları içeren form ile görüşme çalışması yapılmıştır. Elde edilen veriler açık kodlama ile incelenmiş, yapılan analizler neticesinde üç tema (iletişim, mekân, teknoloji) ve alt kategorilerinden oluşan bir çözümlemeye ulaşılmıştır. Bulguların literatürle mukayesesi neticesinde ulaşılan sonuçların kapsayıcılığı ve derinliği yeterli görülmüştür. Devamında elde edilen bulgulardan hareketle taslak madde formunun hazırlanmasına geçilmiş ve beş uzmandan görüş alınarak Lawshe analizi tamamlanmıştır. Keşfedici faktör analizi yoluyla üç faktörlü bir yapıya ulaşılmıştır: anlatma kaygısı, sosyal kaygı, anlama kaygısı. Cronbach's Alpha değerleri her faktör ve ölçek toplam puanı için yeterlidir. Son olarak yapılan doğrulayıcı faktör analizi sonucunda model uyum değerleri anlamlı bulunmuştur. Nitel analizlerden farklı olarak nicel analizlerin faktör yapısının farklılaştığı görülmüştür. Öğretmen adaylarının dil becerileri bakımından iletişim süreçleri ve sosyal hayatlarına yönelik olarak yaşadıkları iletişim süreçlerine dair kaygılarına işaret eden faktörler aynı zamanda sınıf içi iletişim kanallarının açık tutulmasının ehemmiyetine işaret etmektedir. Geliştirilen ölçeğin sahada uygulanmasından hareketle elde edilen veriler öğretmen adaylarının yüksek seviyede olmamakla beraber belirgin bir kaygıya sahip olduklarını ortaya koymaktadır. Öğrencilerin şahsi karakterlerinden içinde bulundukları çevreye kadar geniş bir değişken havuzunun ilgili kaygılar üstünde etkili olabileceği analizler sonucunda görülmüştür. Dolayısıyla gelecek araştırmalarda yapısal eşitlik modellemesinin kullanıldığı yeni çalışmalarla çevrim içi sınıflarda yaşanılan iletişim kaygısının sosyal değişkenler evrenindeki yerinin belirlenmesi faydalı olabilecektir.