Sınır ötesi turizm deneyimi: Meriç deltası örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Mimarlık, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BENAN AKINCI
Danışman: Server Funda Kerestecioğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Meriç Deltası ve Meriç Nehri Türkiye-Yunanistan ülke sınırını oluşturmaktadır. Meriç Körfezi'ne tarihsel süreç içerisinde alüvyonların birikmesi sonucunda delta meydana gelmektedir. Politik sınır; iki ülkeyi ayıran sınır, Meriç Deltası'nın deneyimlenmesini engellemektedir. Dünyada birçok örneği olduğu gibi Türkiye-Yunanistan sınırını oluşturan Meriç Nehri ve Deltası da araştırmacılar ve turistler tarafından deneyimlenmelidir. Politik sınırların doğal ve kültürel miras alanlarının kenarında bulunması alanın çekiciliğini arttırarak turistleri bölgeye çekmektedir. Ekonomik ve politik ilişkiler nedeni ile 2000'li yıllarından sonra iki ülke arasındaki sınır geçişlerinin arttığı gözlemlenmektedir. Araştırmanın amacı, Meriç Deltası'nın deneyimleme eyleminin alternatif turizm paralelinde bir turistik ürüne dönüştürülme kurgusunu oluşturmaktadır. Çalışmada, Meriç Deltası'nın deneyimleme eyleminin sürdürülebilir bir turistik ürüne dönüşme sürecine etki eden veriler belirlenmiştir. Bunlar; tarihsel süreç, doğal yapı, mimari miras yapıları, ekonomik ve sosyal yapı (tarım, hayvancılık, balıkçılık, maden ve turizm), ulaşım ve turizm altyapısıdır (konaklama ve haberleşme). Alan verileri mekanla ilişkilendirilerek turistik bir deneyime dönüştürülmüştür. Araştırmacının alan izlenimleri, gözlemleri de çalışmanın içine dahil edilmiştir. Turistik ürünün geliştirilmesi Manisa ve Yeşilyurt'un turistik ürün geliştirme süreci yöntemi baz alınarak; temanın belirlenmesi, tema ile uyumlu destinasyonların tanımlanması ve tema ile destinasyona uygun turizm aktivitelerinin belirlenmesi ile gerçekleştirilmiştir. Meriç Deltası'nın tarihsel süreçte nasıl deneyimlendiğine bakıldığında, Trakya'daki yol sisteminin bütününde Roma'dan başlayarak Meriç'i geçip İstanbul'a ulaşan Via Egnatia'nın ve çalışma alanındaki durakları olan Feres, Traianoupolis ve Enez'in bir başlangıç olacağı kabul edilmektedir. İkinci bölümde, Dünyadaki sınır turizmi örnekleri ve alternatif turizm çeşitleri incelenmektedir. Sınır turizmi örnekleri; kıta, ülke sınırı, Dünya Doğa Koruma Birliği (IUCN) koruma alanları, sınır tipi, IUCN kompleks koruma alanları, statüler, turizm aktiviteleri, ulaşım ve turist merkezi başlıklarında analiz edilerek Meriç Deltası'nda geliştirilecek sınır turizmi ve delta deneyimi için örnekler sunmaktadır. Sınır turizmi örnekleri incelendiğinde turizm aktivitelerinin alternatif turizm türlerinden oluştuğu gözlemlenmektedir. Bu bağlamda, sınırda geliştilecek olan turistik ürünün çeşitlenmesi için alternatif turizm araştırılmıştır. Üçüncü bölümde, Trakya'nın tarihi ve delta oluşumu incelenmektedir. Tarihte, Meriç Deltası deneyiminin Trakya'nın en önemli yol sistemlerinden biri olan Via Egnatia aracılığıyla yapıldığı görülmektedir. Via Egnatia'nın durakları olan Feres, Traianoupolis ve Enez Meriç Deltası'nı deneyimlemek için omurga olarak kabul edilmektedir. Delta, turistik ve bilimsel bir cazibe merkezidir. Dördüncü bölümde, turistik ürün; temanın belirlenmesi, tema ile uyumlu destinasyonların tanımlanması ve tema ile destinasyona uygun turizm aktivitelerinin belirlenmesi ile geliştirilmektedir. Turistik ürün teması Meriç Deltası Deneyim Turizmi olarak belirlenmektedir. Meriç Deltası havzasında bulunan Feres, Traianoupolis ve Enez alt bölgesindeki yerleşmelerin sahip olduğu alansal veriler baz alınarak alternatif turizm türleri ortaya çıkmaktadır. Mevcut turizm potansiyelleri, alternatif turizm çeşitleri ile zenginleştirilerek turizmin tüm yıla yayılması hedeflenmektedir. Meriç Deltası'nın sürdürülebilir turistik ürüne dönüştürme sürecini etkileyen veriler; doğal yapı, mimari miras yapıları, ekonomik ve sosyal yapı (tarım, hayvancılık, balıkçılık, maden ve turizm), turizm altyapısı (konaklama, haberleşme ve ulaşım) başlıklarında alan çalışmaları yapılarak incelenmektedir. Meriç Deltası Deneyim Turizmi, Meriç sınır Deltası'nda mevcut turizm faaliyetlerine, alternatif turizm faaliyetlerinin eklenmesi ile oluşturulacak bir turizm ürünüdür. Meriç Deltası Deneyim turizmi teması belirlenirken tema ile uyumlu destinasyonların seçimi sırasında hiyerarşi göz önüne alınmaktadır. Akdeniz Bölgesi, Meriç Deltası-Havzası ve Meriç Körfezi liman yerleşmeleri ile Via Egnatia'nın durakları olan Feres, Traianoupolis ve Enez yerleşmeleri araştırmanın alt bölgesi olarak seçilmektedir. Deltada geliştirilecek olan kurgu için tarım ürünleri ve zaman çizelgesi ile agro turizm, balık ürünleri ve zaman çizelgesi ile tatbilir turizm ve av turizmi, kuş türleri ve zaman çizelgesi ile kuş gözlemciliği turizmi, turizm türleri ve zaman çizelgesi ile alternatif turizm türleri belirlenmektedir. Meriç Deltası Deneyim turizm teması, Feres, Traianoupolis ve Enez'de gerçekleştirilecek alternatif turizm destinasyonları olarak seçilmiştir. Meriç Delta Deneyim Turizmi kurgusu oluşturularak deltada alternatif turizm aktiviteleri tüm yıla yayılmıştır. Anahtar Kelimeler: Sınır Turizmi, Trakya, ViaEgnatia, Meriç Deltası, Turistik Ürün