Biyoaktif Doku İskelesi Üretimi ve AntimikrobiyalAktivitesinin Değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, -, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Nilbeste BONCUKÇU

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Serap Derman

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Yara iyileşmesi sürecinde yararlanılan antibiyotiklere karşı ortaya çıkan antibakteriyel direnç, son 20 yılda artan ciddi bir problem olarak karşımıza çıkmaktadır. Bunun üstesinden gelinmesi amacıyla alternatif yaklaşımlara ihtiyaç duyulmaktadır. Konak savunma peptidleri olarak da bilinen antimikrobiyal peptidler, geniş spektruma sahip olmaları ve hızlı etki etmeleri sayesinde antibiyotiklere güçlü birer muadil olarak araştırmalara konu edilmektedir. Antimikrobiyal peptidlerin yara bölgesinde uzun süre etkin dozda salımın sağlamak gerekmektedir. Polimerik hidrojel doku iskeleleri ilaç taşıma sistemi olarak kullanıldığında kontrollü salım profili sağlayarak etkin çözümler sunmaktadır. Mevcut tez çalışmasında polimerik hidrojel iskele yapısını oluşturmak için; biyouyumlu ve biyobozunur olan, yüksek su tutma özelliğine sahip hyaluronik asit, bağ dokularda bulunan sülfatlı bir glikozaminoglikan olan kondroitin sülfat ve doğrusal, biyobozunur ve katyonik bir polisakkarit olan kitosan kullanılmıştır. Bu iskelenin yara iyileşmesinde ilaç taşıyıcı olarak uygulaması amacıyla, iskeleye antimikrobiyal bir peptid olan HF-18 yüklenerek genipinle çapraz bağlanmıştır. Karakterizasyon çalışmaları sonucunda, üretilen iskelenin bağlantılı porlara sahip olduğu ve asidik ortamda %5446.5 şişme oranıyla 5 günde %45.12'lik salım gerçekleştirdiği görülmüştür. Biyolojik aktivite testleri sonucunda ise iskelenin L929 hücrelerine biyouyumlu olduğu, hücre tutunması ve yara iyileşmesini tetiklediği, ayrıca S. aureus ve MRSA suşlarına karşı yüksek bakterisidal aktivite gösterdiği ortaya konmuştur. Tez kapsamında HF-18 ilk kez yara iyileşmesi alanında test edilmiş, yara iyileşmesini hızlandırdığı ve üretilen iskelenin antimikrobiyal peptid taşıyıcı olarak uygun olduğu değerlendirilmiştir.